ماده ۳۶۵ باب هفتم قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر حق‌العمل‌کار مال‌التجاره را به کمتر از قیمتی که آمر معین کرده بخرد و یا به بیشتر از قیمتی که آمر تعیین نموده به فروش رساند حق استفاده از تفاوت نداشته و باید آن را در حساب آمر محسوب دارد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که به‌عنوان «حق‌العمل‌کار» (کمیسیون‌کار) از طرف شخص دیگری (که در متن «آمر» نامیده شده) کاری انجام می‌دهد؛ مثلاً کالایی می‌خرد یا می‌فروشد.

اگر آمر قیمتی را تعیین کرده باشد و حق‌العمل‌کار کالا را ارزان‌تر از آن قیمت بخرد، یا گران‌تر از آن قیمت بفروشد، او حق ندارد تفاوت قیمت را برای خودش بردارد. حکم این ماده این است که آن تفاوت باید در حساب آمر (یعنی به نفع سفارش‌دهنده) محسوب شود.

فقط همین حکم در متن آمده و متن چیز دیگری دربارهٔ شرایط یا استثناهای آن نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

علی به مریم که حق‌العمل‌کار است می‌گوید کالایش را حداقل ۱۰۰ میلیون بفروشد. مریم آن را ۱۲۰ میلیون می‌فروشد. بر اساس این متن، مریم نمی‌تواند ۲۰ میلیون تفاوت را بردارد و آن تفاوت باید در حساب علی محسوب شود.
مریم از طرف علی مأمور خرید کالاست و علی سقف قیمت را ۵۰ میلیون تعیین کرده. مریم کالا را ۴۵ میلیون می‌خرد. طبق این متن، ۵ میلیون تفاوت به نفع مریم نیست و باید در حساب علی محسوب شود.

سؤالات پرتکرار

اگر حق‌العمل‌کار ارزان‌تر از قیمتی که به او گفته شده بخرد، سود آن برای خودش است؟

نه؛ طبق این ماده او حق استفاده از تفاوت را ندارد و آن تفاوت باید در حساب آمر محسوب شود.

اگر حق‌العمل‌کار گران‌تر از قیمت تعیین‌شده بفروشد، تفاوت به کی می‌رسد؟

طبق این ماده، حق‌العمل‌کار حق استفاده از تفاوت را ندارد و تفاوت باید در حساب آمر محسوب شود.

منظور از «آمر» در این ماده چیست؟

همان کسی است که به حق‌العمل‌کار مأموریت خرید یا فروش داده و قیمت را تعیین کرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←