ماده ۴۸۹ مبحث دوم قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

همین که قرارداد ارفاقی تصدیق شد نسبت به طلبکارهایی که در اکثریت بوده‌اند یا در ظرف ده روز از تاریخ تصدیق آن را امضا نموده‌اند قطعی خواهد بود ولی طلبکارهایی که جزو اکثریت نبوده و قرارداد را هم امضا نکرده‌اند می‌توانند سهم خود را موافق آنچه از دارایی تاجر به طلبکارها می‌رسد دریافت نمایند لیکن حق ندارند در آتیه از دارایی تاجر ورشکسته بقیه طلب خود را مطالبه کنند مگر پس از تادیه تمام طلب کسانی که در قرارداد ارفاقی شرکت داشته یا آن را در ظرف ده روز مزبور امضا نموده‌اند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ اثرِ «قرارداد ارفاقی» در ورشکستگی است. قرارداد ارفاقی توافقی است میان تاجر ورشکسته و طلبکارانش برای تسویه حساب. بر اساس این متن، به‌محض اینکه این قرارداد «تصدیق» شود، برای دو گروه قطعی و لازم‌الاجرا می‌شود: طلبکارانی که در اکثریت بودند، و طلبکارانی که در فاصلهٔ ده روز از تاریخ تصدیق، قرارداد را امضا کردند.

اما طلبکارانی که نه در اکثریت بودند و نه قرارداد را امضا کردند، دو محدودیت دارند. اول اینکه می‌توانند سهم خود را «موافق آنچه از دارایی تاجر به طلبکارها می‌رسد» دریافت کنند؛ یعنی همان مقداری که از دارایی تاجر به طلبکاران می‌رسد. دوم اینکه حق ندارند در آینده از دارایی تاجر ورشکسته بقیهٔ طلب خود را مطالبه کنند، مگر اینکه اول تمام طلب کسانی که در قرارداد ارفاقی شرکت داشتند یا آن را در همان ده روز امضا کردند، پرداخت شده باشد.

نکتهٔ قابل توجه این است که متن، خودِ رقم یا درصدی که به این طلبکاران می‌رسد را مشخص نمی‌کند و فقط به «آنچه از دارایی تاجر به طلبکارها می‌رسد» ارجاع می‌دهد.

مصادیق واقعی

فرض کنیم علی تاجر ورشکسته است و با بیشتر طلبکارانش قرارداد ارفاقی بسته و این قرارداد تصدیق شده است. مریم که در گروه اکثریت نبوده و قرارداد را هم امضا نکرده، می‌تواند سهم خود را به اندازه‌ای که از دارایی علی به طلبکارها می‌رسد بگیرد، اما نمی‌تواند بعداً برای باقی طلبش به دارایی علی مراجعه کند مگر اینکه اول طلب طلبکارانی که در قرارداد بوده یا آن را در ده روز امضا کرده‌اند کامل پرداخت شود.
فرض کنیم حسین طلبکاری است که در اکثریت نبوده ولی قرارداد ارفاقی را در فاصلهٔ کمتر از ده روز از تاریخ تصدیق امضا کرده است. طبق این متن، قرارداد نسبت به او قطعی است.

سؤالات پرتکرار

اگر طلبکار در اکثریت نبوده و قرارداد ارفاقی را هم امضا نکرده باشد، چه می‌شود؟

طبق این ماده، می‌تواند سهم خود را موافق آنچه از دارایی تاجر به طلبکارها می‌رسد دریافت کند، ولی حق ندارد در آینده از دارایی تاجر ورشکسته بقیهٔ طلب خود را مطالبه کند، مگر پس از پرداخت تمام طلب کسانی که در قرارداد شرکت داشته یا آن را در ظرف ده روز امضا کرده‌اند.

قرارداد ارفاقی نسبت به چه کسانی قطعی است؟

نسبت به طلبکارانی که در اکثریت بوده‌اند، و طلبکارانی که در ظرف ده روز از تاریخ تصدیق، قرارداد را امضا کرده‌اند.

مهلت امضای قرارداد بعد از تصدیق چقدر است؟

طبق این متن، ده روز از تاریخ تصدیق قرارداد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←
ماده ۴۸۹ مبحث دوم قانون تجارت — لویادسک