ماده ۴۰۲ باب دهم قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

ضامن وقتی حق دارد از مضمون‌له تقاضا نماید که بدواً به مدیون اصلی رجوع کرده و در صورت عدم وصول طلب به او رجوع نماید که بین طرفین (‌خواه ضمن قرارداد مخصوص، خواه در خود ضمانت‌نامه) این ترتیب مقرر شده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ یک حق خاص برای «ضامن» است. ضامن کسی است که پرداخت بدهی دیگری را تعهد می‌کند. بر اساس این متن، اگر بین طرفین (خواه در یک قرارداد جداگانه و خواه در خودِ ضمانت‌نامه) توافق شده باشد، ضامن می‌تواند از طلبکار («مضمون‌له») بخواهد که اول به سراغ بدهکار اصلی برود و طلبش را از او بخواهد.

اگر طلبکار اول به بدهکار اصلی مراجعه کرد و طلبش را دریافت نکرد، آن‌وقت ضامن می‌تواند به او (یعنی طلبکار) رجوع کند. یعنی این حق فقط وقتی وجود دارد که چنین ترتیبی بین طرفین قرار گذاشته شده باشد.

مصادیق واقعی

علی برای بدهی مریم نزد طلبکارش ضامن می‌شود و در ضمانت‌نامه می‌نویسند که اول باید از خود مریم مطالبه شود. علی می‌تواند از طلبکار بخواهد ابتدا به مریم مراجعه کند.
علی و طلبکار در یک قرارداد جداگانه توافق می‌کنند که پیش از مراجعه به علی، طلب از بدهکار اصلی مطالبه شود. علی می‌تواند بر اساس این توافق تقاضا کند اول به بدهکار اصلی رجوع شود.

سؤالات پرتکرار

ضامن چه زمانی می‌تواند بخواهد طلبکار اول به بدهکار اصلی مراجعه کند؟

وقتی این ترتیب بین طرفین قرار گذاشته شده باشد؛ چه در یک قرارداد مخصوص و چه در خود ضمانت‌نامه.

اگر طلبکار اول به بدهکار اصلی مراجعه کرد و طلبش را نگرفت، چه می‌شود؟

در این صورت ضامن می‌تواند به او (طلبکار) رجوع کند.

این ترتیب باید کجا نوشته شده باشد؟

بر اساس این متن، خواه در قرارداد مخصوص و خواه در خود ضمانت‌نامه.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←
ماده ۴۰۲ باب دهم قانون تجارت — لویادسک