‌ماده ۲۲۶ قانون امور حسبی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

ورثه ملزم نیستند غیر از ترکه چیزی به بستانکاران بدهند و اگر ترکه برای اداء تمام دیون کافی نباشد ترکه مابین تمام بستانکاران به‌ نسبت طلب آنها تقسیم می‌شود مگر اینکه آن را بدون شرط قبول کرده باشند که در این صورت مطابق ماده ۲۴۶ مسئول خواهند بود. ‌در موقع تقسیم دیونی که به موجب قوانین دارای حق تقدم و رجحان هستند رعایت خواهد شد بستانکاران زیر هر یک به ترتیب حق تقدم بر دیگران‌دارند: ‌طبقه اول ‌الف- حقوق خدمه خانه برای مدت سال آخر قبل از فوت. ب- حقوق خدمتگذاران بنگاه متوفی برای مدت شش ماه قبل از فوت. ج- دستمزد کارگرانی که روزانه یا هفتگی مزد می‌گیرند برای مدت سه ماه قبل از فوت. ‌طبقه دوم ‌طلب اشخاصی که مال آنها به عنوان ولایت یا قیمومت تحت اداره متوفی بوده نسبت به میزانی که متوفی از جهت ولایت و یا قیمومت مدیون شده‌ است. ‌این نوع طلب در صورتی دارای حق تقدم خواهد بود که موت در دوره قیمومت یا ولایت و یا در ظرف یک سال بعد از آن واقع شده باشد. ‌طبقه سوم ‌طلب پزشک و داروفروش و مطالباتی که به مصرف مداوای متوفی و خانواده‌اش در ظرف سال قبل از فوت رسیده است. ‌طبقه چهارم ‌الف- نفقه زن مطابق ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی. ب- مهریه زن تا میزان ده هزار ریال. ‌طبقه پنجم ‌سایر بستانکاران.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید وارثان فقط تا اندازهٔ اموالی که از متوفی به آن‌ها رسیده (ترکه) در برابر بستانکاران مسئول‌اند و لازم نیست از مال خودشان چیزی به طلبکاران بدهند. اگر ترکه برای پرداخت همهٔ بدهی‌ها کافی نباشد، همان ترکه میان همهٔ بستانکاران به نسبت مبلغ طلبشان تقسیم می‌شود؛ اما اگر وارثان ترکه را «بدون شرط» قبول کرده باشند، بر اساس ارجاعی که این ماده به ماده ۲۴۶ داده، مسئول خواهند بود (متن آن ماده در اینجا نیامده و این ماده فقط به آن ارجاع داده است).

در هنگام تقسیم، بدهی‌هایی که قانون برای آن‌ها حق تقدم (اولویت) گذاشته، مقدم‌اند. این ماده پنج طبقه از بستانکاران را با ترتیب اولویت نام می‌برد: طبقهٔ اول حقوق خدمهٔ خانه برای سال آخر قبل از فوت، حقوق خدمتگزاران بنگاه متوفی برای شش ماه قبل از فوت، و دستمزد کارگران روزمزد یا هفته‌مزد برای سه ماه قبل از فوت؛ طبقهٔ دوم طلب کسانی که مالشان به عنوان ولایت یا قیمومت تحت ادارهٔ متوفی بوده، به همان اندازه‌ای که متوفی از این جهت بدهکار شده، به شرط اینکه فوت در دورهٔ ولایت یا قیمومت یا تا یک سال بعد از آن رخ داده باشد؛ طبقهٔ سوم طلب پزشک و داروفروش و هزینه‌های درمان متوفی و خانواده‌اش در سال قبل از فوت.

طبقهٔ چهارم شامل نفقهٔ زن (با ارجاع به ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی) و مهریهٔ زن تا میزان ده هزار ریال است، و طبقهٔ پنجم سایر بستانکاران هستند.

مصادیق واقعی

علی که کارگر روزمزد یک کارگاه بود فوت می‌کند و از او اموالی می‌ماند که برای پرداخت همهٔ بدهی‌هایش کافی نیست. بر اساس این ماده، مزد سه ماه آخر کار علی پیش از فوت در طبقهٔ اول بستانکاران با حق تقدم قرار می‌گیرد و پیش از طلب یک بستانکار عادی که در طبقهٔ پنجم است، پرداخت می‌شود.
مریم فوت می‌کند و ترکه‌اش برای پرداخت تمام بدهی‌ها کافی نیست. وارثانش (فرض کنید حسن و زهرا) ملزم نیستند از مال خودشان بدهی‌ها را بپردازند؛ اما اگر ترکه را بدون شرط قبول کرده باشند، بر پایهٔ ارجاع این ماده به ماده ۲۴۶ مسئول خواهند بود.

سؤالات پرتکرار

اگر اموال متوفی برای پرداخت همهٔ بدهی‌ها کافی نباشد، وارثان باید از پول خودشان بدهی را بدهند؟

نه؛ بر اساس این ماده وارثان ملزم نیستند غیر از ترکه چیزی به بستانکاران بدهند، مگر اینکه ترکه را بدون شرط قبول کرده باشند که در این صورت مطابق ماده ۲۴۶ مسئول خواهند بود.

مهریهٔ زن چه اندازه حق تقدم دارد؟

بر اساس این ماده، مهریهٔ زن تا میزان ده هزار ریال در طبقهٔ چهارم بستانکاران قرار دارد.

مزد کارگری که روزانه یا هفتگی مزد می‌گیرد برای چه مدتی حق تقدم دارد؟

این ماده برای دستمزد این کارگران، مدت سه ماه قبل از فوت را در طبقهٔ اول بستانکاران دارای حق تقدم دانسته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون امور حسبی ←