‌ماده ۲۱۵ قانون امور حسبی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

مطالبات و بدهی متوفی که به موجب احکام نهایی و اسناد رسمی یا دفاتر و برگهای مربوط به متوفی یا اقرار مدیونین و ورثه مسلم‌است نیز در صورت ترکه نوشته می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «تحریر ترکه» است؛ یعنی مرحله‌ای که اموال و بدهی‌های شخص فوت‌شده فهرست‌برداری می‌شود. بر اساس آن، فقط اموال موجود کافی نیست؛ مطالبات (طلب‌هایی که متوفی از دیگران داشت) و بدهی‌های خودِ متوفی هم باید در صورت ترکه (فهرست ترکه) نوشته شود.

اما همهٔ طلب‌ها و بدهی‌ها این‌طور نوشته نمی‌شوند؛ فقط آن‌هایی که مسلم و قطعی باشند. متن می‌گوید این قطعی بودن از راه‌های زیر به دست می‌آید: حکم نهایی دادگاه، سند رسمی، دفاتر و برگ‌های مربوط به خود متوفی، یا اقرار کسانی که بدهکارند و همچنین اقرار ورثه.

این ماده خودش تبصره ندارد. همچنین به مادهٔ دیگری ارجاع نداده و دربارهٔ جزئیات بیشتر یا شرایط دیگر چیزی نگفته است.

مصادیق واقعی

علی از دنیا می‌رود. ورثه در میان کاغذهای او یک سند رسمی پیدا می‌کنند که نشان می‌دهد علی به یک شخص دیگر پول قرض داده است. چون این طلب با سند رسمی مسلم است، در صورت ترکه نوشته می‌شود.
مریم که وارث پدرش است، در دفترچه حساب شخصی پدرش می‌بیند که پدرش مبلغی به یک نفر بدهکار بوده است. چون این بدهی از دفاتر و برگ‌های خود متوفی مشخص است، در فهرست ترکه ثبت می‌شود.

سؤالات پرتکرار

آیا همهٔ طلب‌ها و بدهی‌های فرد فوت‌شده در فهرست ترکه نوشته می‌شود؟

نه؛ فقط طلب‌ها و بدهی‌هایی که مسلم باشند و از راه‌هایی مثل حکم نهایی، سند رسمی، دفاتر و برگ‌های خود متوفی، یا اقرار بدهکاران و ورثه اثبات شده باشند.

اگر متوفی از کسی طلب داشته باشد ولی مدرکی مثل سند رسمی یا حکم نهایی وجود نداشته باشد، آیا در فهرست ترکه نوشته می‌شود؟

این ماده فقط راه‌هایی را نام برده که طلب یا بدهی را مسلم می‌کند (حکم نهایی، سند رسمی، دفاتر و برگ‌های متوفی، اقرار مدیونین و ورثه). متن دربارهٔ حالت‌های دیگر چیزی نمی‌گوید و در این متن پاسخ روشنی برای آن وجود ندارد.

منظور از «صورت ترکه» در این ماده چیست؟

همان فهرست یا نوشته‌ای است که در جریان تحریر ترکه تهیه می‌شود و در آن مطالبات و بدهی‌های مسلمِ متوفی هم ثبت می‌گردد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون امور حسبی ←