اصل ۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در جمهوری اسلامی ایران دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از منکر وظیفه‌ای است همگانی و متقابل بر عهده مردم نسبت به یکدیگر، دولت نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت. شرایط و حدود و کیفیت آن را قانون معین می‌کند. «و المومنون و المومنات بعضهم اولیاء بعض یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر».

توضیح این ماده به زبان عامیانه

اصل ۸ قانون اساسی می‌گوید در جمهوری اسلامی ایران، دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از منکر وظیفه‌ای همگانی و متقابل است. یعنی این وظیفه فقط بر عهده یک گروه خاص نیست؛ مردم نسبت به یکدیگر، دولت نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت چنین وظیفه‌ای دارند.

متن اضافه می‌کند که شرایط و حدود و کیفیت این وظیفه را قانون معین می‌کند؛ پس خود اصل ۸ جزئیات آن را مشخص نکرده و در این مورد به قانون ارجاع داده است. در پایان نیز یک جمله عربی (آیه) آمده که مفهوم مشابهی را بیان می‌کند: مردان و زنان با ایمان یاور یکدیگرند، به خوبی فرمان می‌دهند و از بدی بازمی‌دارند.

مصادیق واقعی

مریم می‌بیند همسایه‌اش در کوچه با سرعت خطرناک رانندگی می‌کند. بر اساس این اصل، دعوت کردن او به رعایت احتیاط و بازداشتن از کار خطرناک، بخشی از همان وظیفه همگانی است؛ اما شرایط و حدود این کار را قانون تعیین می‌کند.
یک نهاد دولتی مردم را به شرکت در کارهای خیر و رعایت حقوق یکدیگر تشویق می‌کند. این نمونه‌ای از وظیفه دولت نسبت به مردم در همین اصل است.

سؤالات پرتکرار

این اصل چه وظیفه‌ای برای مردم تعیین می‌کند؟

دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از منکر را وظیفه‌ای همگانی و متقابل می‌داند؛ مردم نسبت به یکدیگر، دولت نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت.

آیا خود این اصل شرایط و حدود این وظیفه را مشخص کرده است؟

نه؛ متن می‌گوید شرایط و حدود و کیفیت آن را قانون معین می‌کند.

آیا این وظیفه فقط بر عهده مردم است؟

نه؛ متن آن را همگانی و متقابل می‌داند و دولت را نیز در برابر مردم مسئول این وظیفه می‌شمارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←