اصل ۷۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

طرح‌های قانونی و پیشنهادها و اصلاحاتی که نمایندگان در خصوص لوایح قانونی عنوان می‌کنند و به تقلیل درآمد عمومی یا افزایش هزینه عمومی می‌انجامد، در صورتی قابل طرح در مجلس است که در آن طریق جبران کاهش درآمد یا تامین هزینه جدید نیز معلوم شده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این اصل دربارهٔ پیشنهادهای قانونی‌ای است که نمایندگان مجلس مطرح می‌کنند. اگر آن پیشنهاد باعث شود درآمدهای عمومی کشور کم شود یا هزینه‌های عمومی زیاد شود، مجلس فقط زمانی می‌تواند آن را بررسی کند که در همان پیشنهاد، راه جبران آن کاهش درآمد یا راه تأمین آن هزینهٔ جدید هم مشخص شده باشد.

به زبان ساده: نمی‌توان پیشنهادی داد که فقط خرج‌تراشی کند یا درآمد دولت را کم کند، بدون اینکه بگوید این کمبود از کجا جبران می‌شود.

این حکم هم شامل «طرح‌های قانونی»، هم «پیشنهادها» و هم «اصلاحاتی» است که نمایندگان دربارهٔ «لوایح قانونی» مطرح می‌کنند. متن اصل ۷۵ تبصره‌ای ندارد.

مصادیق واقعی

فرض کنید نماینده‌ای پیشنهاد دهد که مالیات یک گروه از کسب‌وکارها کاهش یابد. چون این کار درآمد عمومی را کم می‌کند، پیشنهاد تنها وقتی در مجلس قابل طرح است که در آن مشخص شده باشد این کاهش درآمد از چه راهی جبران می‌شود.
فرض کنید نماینده‌ای پیشنهاد دهد که بودجهٔ یک دستگاه دولتی افزایش یابد. چون این کار هزینهٔ عمومی را زیاد می‌کند، پیشنهاد باید منبع تأمین این هزینهٔ جدید را هم معلوم کرده باشد تا در مجلس قابل طرح باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر نماینده‌ای پیشنهادی بدهد که فقط خرج دولت را زیاد کند و نگوید پولش از کجاست، چه می‌شود؟

بر اساس این اصل، چنین پیشنهادی در مجلس قابل طرح نیست، مگر اینکه در همان پیشنهاد راه تأمین هزینهٔ جدید معلوم شده باشد.

آیا این اصل شامل پیشنهادهایی که درآمد دولت را کم می‌کند هم می‌شود؟

بله. متن اصل هم «تقلیل درآمد عمومی» و هم «افزایش هزینه عمومی» را شامل می‌شود و در هر دو حالت باید راه جبران یا تأمین معلوم باشد.

این اصل فقط دربارهٔ طرح‌های قانونی است یا پیشنهادها و اصلاحات را هم دربر می‌گیرد؟

متن اصل، هم طرح‌های قانونی و هم پیشنهادها و اصلاحاتی را که نمایندگان دربارهٔ لوایح قانونی مطرح می‌کنند دربر می‌گیرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←
اصل ۷۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران — لویادسک