اصل ۵۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هیچ نوع مالیات وضع نمی‌شود مگر به موجب قانون. موارد معافیت و بخشودگی و تخفیف مالیاتی به موجب قانون مشخص می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این اصل یک قاعدهٔ کلی می‌گوید که هیچ مالیاتی نمی‌تواند وضع شود مگر اینکه قانونی برای آن وجود داشته باشد. یعنی گرفتن پول از مردم با عنوان مالیات، فقط وقتی امکان دارد که یک قانون آن را پیش‌بینی کرده باشد.

بخش دوم همین اصل می‌گوید موارد معافیت، بخشودگی و تخفیف مالیاتی هم باید در قانون مشخص شود؛ یعنی اینکه چه کسی از پرداخت مالیات معاف است یا چه کسی تخفیف می‌گیرد، باید در خود قانون آمده باشد.

این متن بسیار کوتاه است و جزئیات بیشتری مثل مرجع وضع مالیات، انواع مالیات یا شرایط هر معافیت را بیان نمی‌کند و در همین متن هم به ماده یا اصل دیگری ارجاع داده نشده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید مریم بشنود قرار است از او مبلغی با عنوان مالیات جدید گرفته شود؛ بر اساس این اصل، این کار تنها در صورتی درست است که قانونی برای آن مالیات وجود داشته باشد.
فرض کنید علی ادعا کند که از پرداخت مالیات معاف است؛ طبق این اصل، معافیت او باید در قانون مشخص شده باشد، نه فقط بر اساس یک تصمیم یا اعلام شفاهی.

سؤالات پرتکرار

آیا ممکن است بدون وجود قانون، از مردم مالیات گرفته شود؟

نه؛ بر اساس این اصل، هیچ نوع مالیات وضع نمی‌شود مگر به موجب قانون.

معافیت‌ها و تخفیف‌های مالیاتی چگونه تعیین می‌شوند؟

بر اساس بخش دوم این اصل، موارد معافیت، بخشودگی و تخفیف مالیاتی به موجب قانون مشخص می‌شود.

این اصل دربارهٔ نرخ مالیات یا مبلغ آن چیزی گفته است؟

خیر؛ در این متن هیچ اشاره‌ای به نرخ، مبلغ یا مقدار مالیات نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←
اصل ۵۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران — لویادسک