اصل ۴۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اتباع خارجه می‌توانند در حدود قوانین به تابعیت ایران درآیند و سلب تابعیت اینگونه اشخاص در صورتی ممکن است که دولت دیگری تابعیت آن‌ها را بپذیرد یا خود آن‌ها درخواست کنند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این اصل دربارهٔ دو موضوع است: یکی اینکه اتباع خارجی (یعنی کسانی که تابعیت ایرانی ندارند) می‌توانند تابعیت ایران را به دست آورند، اما این کار فقط «در حدود قوانین» ممکن است؛ یعنی شرایط و تشریفات آن را قوانین عادی تعیین می‌کنند و این اصل خودش شرایط را نگفته است.

موضوع دوم، سلب تابعیت از این‌گونه اشخاص است. بر اساس همین متن، گرفتن تابعیت ایران از کسی که با این راه ایرانی شده، فقط در دو حالت ممکن است: نخست اینکه دولت دیگری تابعیت او را بپذیرد، دوم اینکه خود آن شخص درخواست کند. متن این اصل تبصره‌ای ندارد و دربارهٔ جزئیات بیشتر یا مراحل عملی آن چیزی نگفته است.

مصادیق واقعی

علی که تبعهٔ یک کشور خارجی است، می‌خواهد تابعیت ایران را بگیرد. بر اساس این اصل، چنین کاری ممکن است، اما فقط در چارچوب قوانین مربوطه.
مریم که از راه تابعیت‌پذیری ایرانی شده، از ایران می‌خواهد تابعیتش را از او بگیرند. طبق این اصل، این کار تنها وقتی ممکن است که دولت دیگری او را تبعهٔ خود بپذیرد یا خودش چنین درخواستی بدهد.

سؤالات پرتکرار

یک تبعهٔ خارجی می‌تواند تابعیت ایران را بگیرد؟

بله، این اصل می‌گوید اتباع خارجه می‌توانند تابعیت ایران را به دست آورند، اما فقط در حدود قوانین؛ یعنی شرایط آن را باید در قوانین مربوطه دید.

آیا می‌شود تابعیت ایران را از کسی که این‌طور ایرانی شده پس گرفت؟

بر اساس این اصل، فقط در دو حالت: اینکه دولت دیگری تابعیت او را بپذیرد، یا خودش درخواست کند.

اگر خود شخص درخواست نکند و دولت دیگری هم او را نپذیرد، سلب تابعیت ممکن است؟

این اصل فقط همان دو حالت را بیان کرده و در غیر آن دو، سلب تابعیت را ممکن ندانسته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←
اصل ۴۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران — لویادسک