این اصل یک قاعدهٔ کلی و مهم است: مجازات کردن یک شخص و همچنین اجرا کردن آن مجازات، فقط باید از دو راه ممکن باشد؛ اول از طریق «دادگاه صالح» و دوم «به موجب قانون». یعنی هم باید قانونی وجود داشته باشد که آن کار را جرم و برایش مجازات تعیین کرده باشد، و هم باید دادگاهی که صلاحیت رسیدگی دارد، حکم به مجازات بدهد.
این اصل در واقع دو شرط را کنار هم میگذارد: شرط قانونی بودن مجازات، و شرط اینکه مجازات فقط با تصمیم دادگاه صالح اعمال شود. متن این اصل کوتاه است و تبصرهای هم ندارد؛ در همین متن توضیح داده نشده که «دادگاه صالح» چه دادگاهی است و این موضوع به متنهای دیگر ارجاع داده شده است.