اصل ۳۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دادخواهی حق مسلم هر فرد است و هر کس می‌تواند به منظور دادخواهی به دادگاه‌های صالح رجوع نماید. همه افراد ملت حق دارند این گونه دادگاه‌ها را در دسترس داشته باشند و هیچ‌کس را نمی‌توان از دادگاهی که به موجب قانون حق مراجعه به آن را دارد منع کرد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این اصل می‌گوید که «دادخواهی» یعنی طرح شکایت و مراجعه به دادگاه برای احقاق حق، حق قطعی و مسلم هر فرد است. هر کس می‌تواند برای این کار به دادگاه‌هایی مراجعه کند که قانوناً صلاحیت رسیدگی به موضوع او را دارند.

نکته دوم این است که همه افراد ملت باید بتوانند به این دادگاه‌ها دسترسی داشته باشند؛ یعنی دادگاه‌های صالح نباید عملاً دور از دسترس مردم باشند.

نکته سوم اینکه هیچ‌کس را نمی‌توان از مراجعه به دادگاهی که قانون به او حق مراجعه به آن را داده، بازداشت یا منع کرد. این متن فقط همین سه موضوع را بیان می‌کند و دربارهٔ جزئیات، شرایط یا تبصره‌ای چیزی نگفته است.

مصادیق واقعی

علی از دست کسی شکایت دارد و می‌خواهد موضوع را به دادگاه ببرد؛ این اصل به او حق می‌دهد که به دادگاه صالح مراجعه کند و کسی نمی‌تواند او را از این کار منع کند.
مریم از دسترسی به دادگاه مربوط به پرونده‌اش بازمانده است؛ این اصل می‌گوید همه افراد ملت حق دارند این‌گونه دادگاه‌ها را در دسترس داشته باشند.

سؤالات پرتکرار

آیا هر کس حق دارد برای شکایت به دادگاه برود؟

بله، بر اساس همین متن، دادخواهی حق مسلم هر فرد است و هر کس می‌تواند به منظور دادخواهی به دادگاه‌های صالح رجوع کند.

آیا می‌توان کسی را از مراجعه به دادگاه منع کرد؟

متن می‌گوید هیچ‌کس را نمی‌توان از دادگاهی که به موجب قانون حق مراجعه به آن را دارد منع کرد.

آیا مردم باید به دادگاه‌ها دسترسی داشته باشند؟

بله، در همین متن آمده که همه افراد ملت حق دارند این‌گونه دادگاه‌ها را در دسترس داشته باشند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←