اصل ۳۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هیچ‌کس را نمی‌توان دستگیر کرد مگر به حکم و ترتیبی که قانون معین می‌کند. در صورت بازداشت، موضوع اتهام باید با ذکر دلایل بلافاصله کتباً به متهم ابلاغ و تفهیم شود و حداکثر ظرف مدت بیست و چهار ساعت پرونده مقدماتی به مراجع صالحه قضایی ارسال و مقدمات محاکمه، در اسرع وقت فراهم گردد. متخلف از این اصل طبق قانون مجازات می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این اصل می‌گوید هیچ‌کس را نمی‌توان دستگیر کرد، مگر بر اساس حکم و روشی که قانون مشخص کرده است. یعنی برای بازداشت کردن یک فرد باید قانونی وجود داشته باشد و همان مسیر قانونی طی شود.

اگر کسی بازداشت شد، باید فوراً و به‌صورت کتبی به او گفته شود موضوع اتهامش چیست و دلایل آن هم ذکر شود. همچنین پروندهٔ مقدماتی او حداکثر تا بیست و چهار ساعت باید به مراجع صالحهٔ قضایی فرستاده شود و مقدمات محاکمه در سریع‌ترین زمان فراهم شود.

در پایان هم آمده که هر کسی که این اصل را رعایت نکند، طبق قانون مجازات می‌شود. متن به قانون مجازات ارجاع داده، ولی خودش مجازات مشخصی تعیین نکرده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی بدون هیچ حکم و ترتیبی قانونی دستگیر و بازداشت شود؛ این کار با این اصل سازگار نیست.
فرض کنید مریم بازداشت شده ولی به او گفته نشود اتهامش چیست و دلایل آن کتباً به او ابلاغ نشود؛ بر اساس این اصل، ابلاغ کتبی و فوری موضوع اتهام همراه با ذکر دلایل لازم است.

سؤالات پرتکرار

آیا هر کسی می‌تواند مرا دستگیر کند؟

بر اساس این اصل، دستگیری فقط به حکم و ترتیبی ممکن است که قانون معین کرده است؛ پس بدون آن نمی‌توان کسی را دستگیر کرد.

اگر بازداشت شدم، چه چیزی باید به من گفته شود و چه زمانی؟

موضوع اتهام همراه با ذکر دلایل باید بلافاصله و به‌صورت کتبی به شما ابلاغ و تفهیم شود.

پروندهٔ مقدماتی من چقدر باید تا ارسال به مراجع قضایی طول بکشد؟

طبق این متن، حداکثر ظرف مدت بیست و چهار ساعت پروندهٔ مقدماتی باید به مراجع صالحهٔ قضایی ارسال شود و مقدمات محاکمه در اسرع وقت فراهم گردد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←