اصل ۲۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دولت موظف است حقوق زن را در تمام جهات با رعایت موازین اسلامی تضمین نماید و امور زیر را انجام دهد: ۱- ایجاد زمینه‌های مساعد برای رشد شخصیت زن و احیای حقوق مادی و معنوی او. ۲- حمایت مادران، بالخصوص در دوران بارداری و حضانت فرزند، و حمایت از کودکان بی‌سرپرست. ۳- ایجاد دادگاه صالح برای حفظ کیان و بقای خانواده. ۴- ایجاد بیمه خاص بیوگان و زنان سالخورده و بی‌سرپرست. ۵- اعطای قیمومت فرزندان به مادران شایسته در جهت غبطه آن‌ها در صورت نبودن ولیّ شرعی.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این اصل از قانون اساسی، وظایفی را برای دولت تعیین می‌کند دربارهٔ حقوق زنان. بر اساس این متن، دولت موظف است حقوق زن را در همهٔ زمینه‌ها و با رعایت موازین اسلامی تضمین کند و پنج کار مشخص انجام دهد: فراهم کردن شرایط مناسب برای رشد شخصیت زن و احیای حقوق مادی و معنوی او؛ حمایت از مادران، به‌ویژه در دوران بارداری و حضانت فرزند، و حمایت از کودکان بی‌سرپرست؛ ایجاد دادگاهی صالح برای حفظ کیان و بقای خانواده؛ ایجاد بیمهٔ خاص برای بیوگان (زنان بی‌شوهر) و زنان سالخورده و بی‌سرپرست؛ و واگذاری قیمومت فرزندان به مادران شایسته، آن هم در جهت غبطه (مصلحت) آن‌ها و در صورتی که ولیّ شرعی وجود نداشته باشد.

این متن یک حکم کلی و وظیفه‌ساز برای دولت است و خودش جزئیات اجرایی (مثل شرایط دقیق، مبلغ بیمه یا سازوکار دادگاه) را مشخص نمی‌کند.

مصادیق واقعی

مریم که فرزندش را پس از فوت پدر کودک نگهداری می‌کند، طبق بند ۵ این اصل می‌تواند موضوع واگذاری قیمومت به مادر شایسته را در صورتی که ولیّ شرعی نباشد، در نظر داشته باشد.
اگر زنی سرپرست خود را از دست بدهد و بی‌سرپرست شود، بند ۴ این اصل اشاره می‌کند که دولت باید بیمهٔ خاصی برای بیوگان و زنان سالخورده و بی‌سرپرست ایجاد کند.

سؤالات پرتکرار

این اصل چه چیزهایی را بر عهدهٔ دولت گذاشته است؟

پنج مورد: ایجاد زمینه برای رشد شخصیت زن و احیای حقوق مادی و معنوی او، حمایت از مادران به‌ویژه در بارداری و حضانت فرزند و حمایت از کودکان بی‌سرپرست، ایجاد دادگاه صالح برای حفظ کیان و بقای خانواده، ایجاد بیمهٔ خاص بیوگان و زنان سالخورده و بی‌سرپرست، و اعطای قیمومت فرزندان به مادران شایسته در صورت نبودن ولیّ شرعی.

قیمومت فرزندان در چه صورتی به مادر داده می‌شود؟

بر اساس بند ۵ این اصل، به مادران شایسته و در جهت غبطه (مصلحت) فرزندان، در صورتی که ولیّ شرعی وجود نداشته باشد.

آیا این اصل دربارهٔ مبلغ یا جزئیات بیمهٔ زنان بی‌سرپرست چیزی گفته است؟

خیر. این متن فقط می‌گوید دولت باید «بیمهٔ خاص» برای بیوگان و زنان سالخورده و بی‌سرپرست ایجاد کند و هیچ مبلغ یا جزئیاتی در آن ذکر نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←