اصل ۱۷۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه در اثر تقصیر یا اشتباه قاضی در موضوع یا در حکم یا در تطبیق حکم بر مورد خاص، ضرر مادی یا معنوی متوجه کسی گردد، در صورت تقصیر، مقصر طبق موازین اسلامی ضامن است و در غیر این صورت خسارت به وسیله دولت جبران می‌شود، و در هر حال از متهم اعاده حیثیت می‌گردد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این اصل دربارهٔ زمانی است که کار یک قاضی باعث ضرر مادی یا معنوی به کسی می‌شود. اگر این ضرر در اثر تقصیر یا اشتباه قاضی در موضوع، در حکم، یا در تطبیق حکم بر مورد خاص باشد، تکلیف جبران خسارت مشخص می‌شود.

اگر تقصیر وجود داشته باشد، مقصر طبق موازین اسلامی ضامن است. اگر تقصیر نباشد، خسارت به وسیله دولت جبران می‌شود. در هر حال، از متهم اعاده حیثیت می‌گردد.

در متنی که ارائه شده، تبصره‌ای برای این اصل ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

علی در یک پرونده قضایی طرف دعواست. قاضی در تطبیق حکم بر مورد خاص دچار اشتباه می‌شود و به علی ضرر مادی می‌رسد. اگر تقصیر قاضی ثابت شود، مقصر طبق موازین اسلامی ضامن است؛ در غیر این صورت خسارت به وسیله دولت جبران می‌شود.
مریم از یک اقدام قضایی دچار ضرر معنوی می‌شود. بر اساس این اصل، اگر ضرر ناشی از تقصیر یا اشتباه قاضی در موضوع، حکم، یا تطبیق حکم بر مورد خاص باشد، جبران خسارت بر اساس همین متن انجام می‌شود و در هر حال از متهم اعاده حیثیت می‌گردد.

سؤالات پرتکرار

اگر قاضی اشتباه کند و کسی ضرر ببیند، خسارت را چه کسی می‌دهد؟

اگر تقصیر باشد، مقصر طبق موازین اسلامی ضامن است. در غیر این صورت، خسارت به وسیله دولت جبران می‌شود.

ضرر مادی یا معنوی در این اصل چه معنایی دارد؟

متن فقط از ضرر مادی یا معنوی نام برده و تعریف جداگانه‌ای برای آن‌ها ارائه نکرده است.

آیا در همه حال اعاده حیثیت انجام می‌شود؟

بله، متن می‌گوید در هر حال از متهم اعاده حیثیت می‌گردد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←