ماده ۹۵ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

بازپرس مکلف است برای جلوگیری از امحای آثار و علائم جرم، اقدامات فوری را به عمل آورد و در تحصیل و جمع آوری ادله وقوع جرم تاخیر نکند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ وظیفهٔ بازپرس (قاضی تحقیق) در همان مرحلهٔ اول رسیدگی به یک پروندهٔ کیفری است. بر اساس آن، بازپرس موظف است هرچه سریع‌تر اقدام کند تا نشانه‌ها و آثار جرم از بین نرود؛ مثلاً چیزی پاک نشود، جابه‌جا نشود یا از بین نرود.

همچنین بازپرس نباید در به دست آوردن و جمع‌آوری دلیل‌هایی که نشان می‌دهد جرمی رخ داده، کوتاهی یا تعلل کند. به زبان ساده، این ماده به بازپرس می‌گوید که «هم فوری وارد عمل شود و هم در جمع‌کردن مدارک و شواهد وقت تلف نکند».

این ماده یک حکم کلی دربارهٔ وظیفهٔ بازپرس است و در متن آن به ماده یا تبصرهٔ دیگری ارجاع نشده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید به بازپرس خبر می‌رسد در خانه‌ای آثاری از یک جرم وجود دارد. طبق این ماده، او باید بدون معطلی برای حفظ و ثبت آن آثار اقدام کند تا مثلاً علی یا مریم فرصت پاک‌کردن یا تغییر دادن آن‌ها را نداشته باشند.
اگر بازپرس بداند شاهدی وجود دارد که ممکن است به‌زودی محل را ترک کند یا مدارکی در خطر از بین رفتن است، باید سریع برای گرفتن اظهارات شاهد یا به دست آوردن آن مدارک اقدام کند.

سؤالات پرتکرار

این ماده از چه کسی می‌خواهد که فوری اقدام کند؟

از بازپرس؛ یعنی قاضی‌ای که در مرحلهٔ تحقیقات مقدماتی پرونده را بررسی می‌کند.

بازپرس برای چه هدفی باید فوری اقدام کند؟

برای جلوگیری از از بین رفتن آثار و علائم جرم و برای اینکه در به دست آوردن و جمع‌آوری دلیل‌های وقوع جرم تأخیر نکند.

آیا در این ماده مجازاتی برای کوتاهی بازپرس تعیین شده است؟

خیر، در همین متن ماده ۹۵ فقط وظیفهٔ بازپرس بیان شده و دربارهٔ مجازات یا پیامد کوتاهی او چیزی گفته نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۹۵ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک