ماده ۸ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

محکومیت به کیفر فقط ناشی از ارتکاب جرم است و جرم که دارای جنبه الهی است، می‌تواند دو حیثیت داشته باشد: الف- حیثیت عمومی از جهت تجاوز به حدود و مقررات الهی یا تعدی به حقوق جامعه و اخلال در نظم عمومی ب- حیثیت خصوصی از جهت تعدی به حقوق شخص یا اشخاص معین

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دو نکته را بیان می‌کند. نکتهٔ اول اینکه مجازات (کیفر) تنها زمانی بر کسی تحمیل می‌شود که آن شخص جرمی را مرتکب شده باشد. نکتهٔ دوم اینکه جرم — که در این متن گفته شده «دارای جنبه الهی» است — می‌تواند دو چهره یا دو وجه داشته باشد.

وجه اول که در بند «الف» آمده، وجه عمومی است؛ یعنی از این جهت که به حدود و مقررات الهی تجاوز شده، یا به حقوق جامعه تعدی شده، یا نظم عمومی مختل شده است. وجه دوم که در بند «ب» آمده، وجه خصوصی است؛ یعنی از این جهت که به حقوق یک شخص یا اشخاص مشخص تعدی شده است.

پس به‌طور خلاصه، بر اساس همین متن، یک جرم می‌تواند همزمان هم به جامعه مربوط باشد و هم به یک فرد معین. خودِ این متن توضیح نمی‌دهد که این دو وجه چه اثر عملی دارند یا چه کسی حق پیگیری هر کدام را دارد.

مصادیق واقعی

فرض کنیم علی کاری انجام داده که هم به نظم جامعه لطمه زده و هم به مریم به‌عنوان یک شخص معین آسیب رسانده است. بر اساس این ماده، این جرم دو وجه دارد: یک وجه عمومی (بند الف) و یک وجه خصوصی (بند ب).

سؤالات پرتکرار

آیا کسی را می‌توان بدون اینکه جرمی مرتکب شده باشد، مجازات کرد؟

بر اساس این ماده، خیر؛ محکومیت به کیفر فقط ناشی از ارتکاب جرم است.

«حیثیت عمومی» جرم یعنی چه؟

یعنی وجهی از جرم که به تجاوز به حدود و مقررات الهی، تعدی به حقوق جامعه یا اخلال در نظم عمومی مربوط است (بند الف).

«حیثیت خصوصی» جرم یعنی چه؟

یعنی وجهی از جرم که به تعدی به حقوق یک شخص یا اشخاص معین مربوط است (بند ب).

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←