ماده ۵۵۹ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴

شاکی باید هزینه شکایت کیفری را برابر قانون در هنگام طرح شکایت تادیه کند. مدعی خصوصی هم که به تبع امر کیفری مطالبه ضرر‌ و زیان می‌کند، باید هزینه دادرسی را مطابق مقررات مربوط به امور مدنی بپردازد. چنانچه شاکی توانایی پرداخت هزینه شکایت را نداشته باشد، به تشخیص دادستان یا دادگاهی که به موضوع رسیدگی می‌کند از پرداخت هزینه شکایت معاف می‌شود و هرگاه مدعی خصوصی توانایی پرداخت هزینه دادرسی را نداشته باشد، دادگاه می‌تواند او را از پرداخت هزینه دادرسی برای همان موضوعی که مورد ادعا است، به طور موقت معاف نماید. رسیدگی به امر کیفری را نمی‌توان به علت عدم تادیه هزینه دادرسی از سوی مدعی خصوصی به تاخیر انداخت.

تبصرهاصلاحی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴

پس از صدور حکم و هنگام اجرای آن، قاضی اجرای احکام کیفری مکلف است هزینه دادرسی را از محل محکومٌ‌ به استیفاء کند مگر آنکه محکومٌ‌ به از مستثنیات دین بوده و یا به‌ میزانی نباشد که موجب خروج محکومٌ‌ له از اعسار گردد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

بر اساس این ماده، کسی که شکایت کیفری مطرح می‌کند (شاکی) باید هزینه شکایت را هنگام طرح شکایت بپردازد. همچنین اگر کسی در کنار دعوای کیفری، مطالبه ضرر و زیان کند (مدعی خصوصی)، باید هزینه دادرسی را طبق مقررات مربوط به امور مدنی بپردازد.

اگر شاکی توانایی پرداخت هزینه شکایت را نداشته باشد، به تشخیص دادستان یا دادگاهی که به موضوع رسیدگی می‌کند، از پرداخت هزینه شکایت معاف می‌شود. اگر مدعی خصوصی توانایی پرداخت هزینه دادرسی را نداشته باشد، دادگاه می‌تواند او را برای همان موضوعی که مورد ادعا است، به طور موقت از پرداخت هزینه دادرسی معاف کند. نپرداختن هزینه دادرسی از سوی مدعی خصوصی، باعث تأخیر در رسیدگی به امر کیفری نمی‌شود.

در تبصره آمده است که پس از صدور حکم و هنگام اجرای آن، قاضی اجرای احکام کیفری مکلف است هزینه دادرسی را از محل محکومٌ به دریافت کند، مگر آنکه محکومٌ به از مستثنیات دین بوده و یا به میزانی نباشد که موجب خروج محکومٌ له از اعسار گردد. جزئیات بیشتر درباره «مستثنیات دین» و «اعسار» در همین متن توضیح داده نشده است.

مصادیق واقعی

علی از فردی شکایت کیفری می‌کند. او باید هنگام طرح شکایت هزینه آن را بپردازد؛ اگر توانایی پرداخت نداشته باشد، دادستان یا دادگاه رسیدگی‌کننده می‌تواند او را از پرداخت هزینه شکایت معاف کند.
مریم در کنار دعوای کیفری، مطالبه خسارت می‌کند. او باید هزینه دادرسی را طبق مقررات امور مدنی بپردازد. اگر توانایی پرداخت نداشته باشد، دادگاه می‌تواند او را به طور موقت و فقط برای همان موضوع ادعا از پرداخت هزینه دادرسی معاف کند؛ ولی نپرداختن هزینه از سوی او رسیدگی کیفری را به تأخیر نمی‌اندازد.

سؤالات پرتکرار

اگر شاکی توان پرداخت هزینه شکایت را نداشته باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

به تشخیص دادستان یا دادگاهی که به موضوع رسیدگی می‌کند، از پرداخت هزینه شکایت معاف می‌شود.

اگر مدعی خصوصی هزینه دادرسی را نپردازد، رسیدگی کیفری متوقف یا به تأخیر می‌افتد؟

نه. در این ماده آمده است که رسیدگی به امر کیفری را نمی‌توان به علت عدم تادیه هزینه دادرسی از سوی مدعی خصوصی به تأخیر انداخت.

پس از صدور حکم، هزینه دادرسی از چه محلی گرفته می‌شود؟

قاضی اجرای احکام کیفری مکلف است آن را از محل محکومٌ به دریافت کند، مگر اینکه محکومٌ به از مستثنیات دین باشد یا به میزانی نباشد که موجب خروج محکومٌ له از اعسار گردد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۵۵۹ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک