ماده ۵۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه محکوم به سلب حیات، در غیر جرائم مستوجب حد که قابل عفو نیستند و قصاص پس از لازم الاجراء شدن حکم و پیش از اجرای آن درخواست عفو کند، به دستور دادگاه صادرکننده حکم، اجرای آن فقط برای یک بار تا اعلام نتیجه از سوی کمیسیون عفو و تخفیف مجازات محکومان به تاخیر می افتد. کمیسیون مزبور مکلف است حداکثر ظرف دوماه به این تقاضا رسیدگی و نتیجه را به دادگاه اعلام کند.

تبصره

قاضی اجرای احکام کیفری مکلف است، حداقل یک هفته پیش از اجرای حکم سلب حیات موضوع این ماده، مراتب را به محکوم علیه اعلام کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

اگر کسی به حکم سلب حیات (اعدام) محکوم شده باشد، در مواردی که متن این ماده می‌گوید — یعنی غیر از جرائم مستوجب حد که قابل عفو نیستند و قصاص — پس از لازم‌الاجراء شدن حکم و پیش از اجرای آن بتواند درخواست عفو کند، دادگاه صادرکننده حکم دستور می‌دهد اجرای حکم فقط برای یک بار تا اعلام نتیجه از سوی کمیسیون عفو و تخفیف مجازات محکومان به تأخیر بیفتد. پس این تأخیر یک‌باره است و به نتیجه اعلامی کمیسیون مربوط است.

کمیسیون نامبرده مکلف است حداکثر ظرف دو ماه به این تقاضا رسیدگی کند و نتیجه را به دادگاه اعلام کند. در تبصره این ماده هم آمده است که قاضی اجرای احکام کیفری باید حداقل یک هفته پیش از اجرای حکم سلب حیات موضوع این ماده، مراتب را به محکوم‌علیه اعلام کند.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی به حکم سلب حیات محکوم شده و حکم او از موارد جرائم مستوجب حد که قابل عفو نیستند یا قصاص نیست. پس از لازم‌الاجراء شدن حکم و پیش از اجرا، علی درخواست عفو می‌کند. بر اساس این ماده، دادگاه صادرکننده حکم دستور می‌دهد اجرای حکم فقط یک بار تا اعلام نتیجه کمیسیون عفو و تخفیف مجازات محکومان به تأخیر بیفتد.
فرض کنید مریم قاضی اجرای احکام کیفری است و باید حکم سلب حیات موضوع این ماده را اجرا کند. او مکلف است حداقل یک هفته پیش از اجرا، مراتب را به محکوم‌علیه اعلام کند.

سؤالات پرتکرار

اگر محکوم به سلب حیات درخواست عفو کند، اجرای حکم متوقف می‌شود؟

در مواردی که این ماده گفته است، به دستور دادگاه صادرکننده حکم، اجرای حکم فقط برای یک بار تا اعلام نتیجه از سوی کمیسیون عفو و تخفیف مجازات محکومان به تأخیر می‌افتد.

کمیسیون عفو چقدر فرصت دارد به این درخواست رسیدگی کند؟

بر اساس این ماده، کمیسیون مکلف است حداکثر ظرف دو ماه به تقاضا رسیدگی کند و نتیجه را به دادگاه اعلام کند.

آیا قبل از اجرای حکم سلب حیات به خود محکوم اطلاع داده می‌شود؟

بله، طبق تبصره این ماده، قاضی اجرای احکام کیفری مکلف است حداقل یک هفته پیش از اجرای حکم سلب حیات موضوع این ماده، مراتب را به محکوم‌علیه اعلام کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۵۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک