ماده ۴۹۶ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

تمام ضابطان دادگستری، نیروهای انتظامی و نظامی، مقامات و مستخدمان وزارتخانه ها، موسسات و شرکتهای دولتی و نهادهای عمومی غیر دولتی و سازمان ها و نهادهایی که شمول قانون بر آنان مستلزم ذکر یا تصریح نام است، در حدود وظایف خود مکلفند دستور قاضی اجرای احکام کیفری را در مقام اجرای رای که مرتبط با اجرای آن است رعایت کنند. متخلف از مقررات این ماده، علاوه بر تعقیب انتظامی و اداری، به مجازات مقرر قانونی نیز محکوم می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید گروه‌های مشخصی از مأموران و کارکنان دولت و نهادهای عمومی، در محدودهٔ وظایف خود، باید دستور قاضی اجرای احکام کیفری را وقتی مربوط به اجرای یک رأی است رعایت کنند. این افراد شامل ضابطان دادگستری، نیروهای انتظامی و نظامی، مقامات و مستخدمان وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکت‌های دولتی، نهادهای عمومی غیردولتی و برخی سازمان‌ها و نهادهای دیگر می‌شود که متن دربارهٔ آن‌ها عبارت «شمول قانون بر آنان مستلزم ذکر یا تصریح نام است» را آورده است.

اگر کسی مقررات این ماده را رعایت نکند، متن می‌گوید علاوه بر تعقیب انتظامی و اداری، به مجازات مقرر قانونی هم محکوم می‌شود. اما خودِ این ماده نوع یا مقدار آن مجازات را مشخص نکرده است.

مصادیق واقعی

علی مأمور نیروی انتظامی است. قاضی اجرای احکام کیفری برای اجرای یک رأی کیفری به او دستور می‌دهد کاری مرتبط با همان اجرا انجام دهد. طبق این ماده، علی باید در حدود وظایفش آن دستور را رعایت کند.
مریم کارمند یک وزارتخانه است. اگر در حوزهٔ وظایفش دستور قاضی اجرای احکام کیفری را که مربوط به اجرای رأی است رعایت نکند، متن این ماده می‌گوید علاوه بر تعقیب انتظامی و اداری، به مجازات مقرر قانونی نیز محکوم می‌شود.

سؤالات پرتکرار

این ماده چه کسانی را مکلف به رعایت دستور قاضی اجرای احکام کیفری می‌کند؟

ضابطان دادگستری، نیروهای انتظامی و نظامی، مقامات و مستخدمان وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکت‌های دولتی، نهادهای عمومی غیردولتی و سازمان‌ها و نهادهایی که متن دربارهٔ آن‌ها شرط ذکر یا تصریح نام را گفته است؛ اما همه این‌ها فقط در حدود وظایف خود مکلف هستند.

اگر کسی این دستور را رعایت نکند، چه پیامدی دارد؟

متن می‌گوید متخلف، علاوه بر تعقیب انتظامی و اداری، به مجازات مقرر قانونی هم محکوم می‌شود؛ ولی مقدار یا نوع آن مجازات را در همین ماده مشخص نکرده است.

آیا این ماده می‌گوید دستور قاضی اجرای احکام باید دربارهٔ چه موضوعی باشد؟

بله، دستور باید در مقام اجرای رأی و مرتبط با اجرای آن باشد؛ یعنی هر دستور دلخواهی را در بر نمی‌گیرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۴۹۶ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک