ماده ۴۷۳ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

آراء وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور، فقط به موجب قانون یا رای وحدت رویه موخری که مطابق ماده (۴۷۱) این قانون صادر می‌شود، قابل تغییر است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «آراء وحدت رویه» هیئت عمومی دیوان عالی کشور است. رأی وحدت رویه یعنی تصمیمی که هیئت عمومی دیوان عالی کشور می‌گیرد تا رویهٔ دادگاه‌ها را در یک موضوع یکسان کند.

بر اساس این ماده، چنین رأیی به‌سادگی قابل تغییر نیست؛ فقط در دو حالت می‌توان آن را عوض کرد: نخست آنکه قانونی جدید تصویب شود، دوم آنکه رأی وحدت رویهٔ جدیدتری صادر شود که مطابق ماده ۴۷۱ همین قانون باشد.

نکتهٔ مهم این است که این ماده به ماده ۴۷۱ ارجاع داده است؛ اما خودش توضیح نمی‌دهد که آن ماده چه می‌گوید یا شرایط صدور رأی جدید چیست. برای فهم آن بخش، باید به متن همان ماده ۴۷۱ مراجعه کرد.

مصادیق واقعی

فرض کنید هیئت عمومی دیوان عالی کشور سال‌ها پیش رأی وحدت رویه‌ای دربارهٔ یک موضوع کیفری صادر کرده باشد. اگر علی بخواهد بگوید این رأی دیگر معتبر نیست، نمی‌تواند فقط با استدلال خودش آن را کنار بگذارد؛ چون طبق این ماده، تغییر آن فقط با قانون یا رأی وحدت رویهٔ جدید (مطابق ماده ۴۷۱) ممکن است.
فرض کنید مریم در پرونده‌اش به رأی وحدت رویه‌ای استناد کند. طرف مقابل نمی‌تواند بگوید «آن رأی قدیمی است و کنارش بگذارید»، مگر اینکه قانونی جدید آمده باشد یا رأی وحدت رویهٔ موخر طبق ماده ۴۷۱ صادر شده باشد.

سؤالات پرتکرار

آیا رأی وحدت رویهٔ دیوان عالی کشور همیشه برای همیشه ثابت می‌ماند؟

خیر. طبق این ماده، تغییر آن ممکن است، اما فقط به دو طریق: با قانون، یا با رأی وحدت رویهٔ جدید که مطابق ماده ۴۷۱ این قانون صادر شده باشد.

آیا یک دادگاه عادی می‌تواند رأی وحدت رویه را تغییر دهد؟

این ماده چنین اختیاری به دادگاه عادی نداده است. تغییر فقط از راه قانون یا رأی وحدت رویهٔ موخرِ مطابق ماده ۴۷۱ ممکن است.

ماده ۴۷۱ این قانون چه می‌گوید؟

این متن فقط به ماده ۴۷۱ ارجاع داده است و محتوای آن را توضیح نمی‌دهد؛ برای اطلاع از مفاد آن باید به خود ماده ۴۷۱ مراجعه کرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۴۷۳ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک