ماده ۴۴۹ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دادگاه به ترتیب وصول پرونده ها به نوبت رسیدگی می‌کند، مگر در مواردی که به موجب قانون، رسیدگی خارج از نوبت ضروری باشد.

تبصره

به جرائمی که موجب جریحه دار شدن احساسات عمومی‌شود، با درخواست دادستان صادر کننده کیفرخواست و موافقت دادگاه تجدید نظر استان، خارج از نوبت رسیدگی می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

ماده ۴۴۹ یک قاعده کلی دربارهٔ ترتیب رسیدگی دادگاه‌ها می‌گوید: دادگاه پرونده‌ها را به همان ترتیبی که به دستش می‌رسد، یکی‌یکی و به نوبت بررسی می‌کند.

اما این ماده یک استثنا هم دارد: اگر قانون در جایی گفته باشد که رسیدگی به یک پرونده باید خارج از نوبت و بدون رعایت ترتیب انجام شود، دادگاه همان‌طور عمل می‌کند.

تبصرهٔ این ماده یک نمونه از همین استثنا را توضیح می‌دهد: دربارهٔ جرائمی که «موجب جریحه‌دار شدن احساسات عمومی» می‌شوند، اگر دادستانی که کیفرخواست را صادر کرده درخواست کند و دادگاه تجدید نظر استان هم موافقت کند، به آن پرونده خارج از نوبت رسیدگی می‌شود. این متن مشخص نمی‌کند چه جرائمی «جریحه‌دارکنندهٔ احساسات عمومی» به حساب می‌آیند.

مصادیق واقعی

فرض کن علی دو پرونده در نوبت رسیدگی دادگاه تجدید نظر استان دارد. دادگاه ابتدا پرونده‌ای را بررسی می‌کند که زودتر رسیده است، مگر اینکه قانون برای یکی از آن‌ها رسیدگی خارج از نوبت را ضروری دانسته باشد.
فرض کن پرونده‌ای در دادگاه مطرح است که به گفتهٔ مقام‌های مربوط، احساسات عمومی را جریحه‌دار کرده است. دادستان صادرکنندهٔ کیفرخواست درخواست می‌دهد و دادگاه تجدید نظر استان موافقت می‌کند؛ در این صورت به این پرونده خارج از نوبت رسیدگی می‌شود.

سؤالات پرتکرار

آیا دادگاه می‌تواند هر پرونده‌ای را که بخواهد خارج از نوبت بررسی کند؟

نه. طبق این ماده، اصل بر این است که پرونده‌ها به نوبت و به ترتیب وصول بررسی شوند. خارج از نوبت فقط در مواردی است که قانون آن را ضروری کرده باشد یا طبق تبصره، شرایط مربوط به جرائم جریحه‌دارکنندهٔ احساسات عمومی فراهم باشد.

برای رسیدگی خارج از نوبت به جرائم جریحه‌دارکنندهٔ احساسات عمومی چه کسی باید درخواست بدهد؟

طبق تبصره، درخواست از سوی دادستان صادرکنندهٔ کیفرخواست مطرح می‌شود و موافقت دادگاه تجدید نظر استان هم لازم است.

آیا این ماده توضیح می‌دهد که کدام جرائم احساسات عمومی را جریحه‌دار می‌کنند؟

نه، متن این ماده و تبصره‌اش تعریفی از این‌که چه جرائمی جریحه‌دارکنندهٔ احساسات عمومی هستند ارائه نمی‌کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←