ماده ‌۴۲۵ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴

در مواردی که دادگاه با تعدد قاضی تشکیل می‌شود، هر گاه نسبت به یکی از اعضاء ایراد رد شود و آن عضو از رسیدگی امتناع کند، دادگاه با حضور عضو دیگر تکمیل می‌شود و مبادرت به رسیدگی می کند. چنانچه ایراد رد مورد پذیرش قرار نگیرد، همان دادگاه بدون حضور عضو مورد ایراد در وقت اداری به اعتراض رسیدگی و قرار رد یا قبول ایراد را صادر می کند. هرگاه تعداد باقیمانده اعضای شعبه در اکثریت نباشند و امکان انتخاب اعضای علی البدل نیز برای رسیدگی به ایراد وجود نداشته باشد، رسیدگی به ایراد در شعبه دیوان عالی کشور به عمل می آید. هر گاه شعبه دیوان درخواست رد را وارد بداند، پرونده جهت رسیدگی به دادگاه هم عرض ارجاع می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که یک دادگاه با چند قاضی (تعدد قاضی) تشکیل می‌شود و نسبت به یکی از اعضای آن «ایراد رد» گرفته می‌شود؛ یعنی کسی درخواست می‌کند که آن عضو از رسیدگی کنار گذاشته شود. اگر آن عضو خودش از رسیدگی امتناع کند، دادگاه با حضور عضو دیگر تکمیل می‌شود و رسیدگی را انجام می‌دهد.

اگر ایراد رد پذیرفته نشود، همان دادگاه بدون حضور عضو مورد ایراد، در وقت اداری به اعتراض رسیدگی می‌کند و تصمیم می‌گیرد که ایراد را بپذیرد یا رد کند. اگر تعداد اعضای باقی‌ماندهٔ شعبه به حد اکثریت نرسد و امکان انتخاب اعضای علی‌البدل هم برای رسیدگی به این ایراد نباشد، رسیدگی به ایراد در شعبهٔ دیوان عالی کشور انجام می‌شود.

اگر شعبهٔ دیوان عالی کشور درخواست رد را وارد بداند، پرونده برای رسیدگی به «دادگاه هم‌عرض» ارجاع می‌شود. تعبیر «هم‌عرض» در همین متن توضیح داده نشده و مبهم است.

مصادیق واقعی

فرض کنید در یک دادگاه کیفری با سه قاضی، پرونده‌ای مطرح است و علی نسبت به یکی از این قاضی‌ها درخواست رد می‌دهد. اگر آن قاضی خودش از رسیدگی امتناع کند، دادگاه با دو قاضی دیگر تشکیل می‌شود و رسیدگی را ادامه می‌دهد.
در همان مثال، اگر ایراد رد پذیرفته نشود، دادگاه بدون آن قاضی در وقت اداری به این اعتراض رسیدگی می‌کند و تصمیم می‌گیرد ایراد را قبول یا رد کند.

سؤالات پرتکرار

اگر یکی از قاضی‌های دادگاه چندنفره خودش از رسیدگی کنار بکشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس این ماده، دادگاه با حضور عضو دیگر تکمیل می‌شود و به رسیدگی ادامه می‌دهد.

اگر درخواست رد پذیرفته نشود، چه کسی به آن رسیدگی می‌کند؟

همان دادگاه، بدون حضور عضو مورد ایراد، در وقت اداری به اعتراض رسیدگی می‌کند و قرار رد یا قبول ایراد را صادر می‌کند.

اگر تعداد اعضای باقی‌مانده به اکثریت نرسد چه می‌شود؟

اگر امکان انتخاب اعضای علی‌البدل هم برای رسیدگی به ایراد نباشد، رسیدگی به ایراد در شعبهٔ دیوان عالی کشور انجام می‌شود؛ و اگر آن شعبه درخواست رد را وارد بداند، پرونده به دادگاه هم‌عرض ارجاع می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ‌۴۲۵ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک