ماده ۴۲۲ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

ایراد رد باید تا قبل از صدور رای به عمل آید. هرگاه دادرس آن را بپذیرد، از رسیدگی امتناع می کند و رسیدگی به دادرس علی البدل یا شعبه دیگر ارجاع می‌شود. در صورت نبودن دادرس علی البدل یا شعبه دیگر، پرونده برای رسیدگی به نزدیکترین مرجع قضائی هم عرض فرستاده می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «ایراد رد» است؛ یعنی اعتراضی که یک طرف پرونده به دادرس (قاضی) مطرح می‌کند و می‌خواهد آن قاضی پرونده را رسیدگی نکند. بر اساس این متن، چنین اعتراضی باید پیش از صدور رای مطرح شود؛ یعنی اگر رای صادر شده باشد، دیگر جای مطرح کردن آن نیست.

اگر خودِ دادرس این ایراد را بپذیرد، از رسیدگی به پرونده کنار می‌کشد و پرونده به دادرس علی‌البدل (قاضی جانشین) یا شعبهٔ دیگری ارجاع می‌شود. اگر دادرس علی‌البدل یا شعبهٔ دیگری وجود نداشته باشد، پرونده برای رسیدگی به نزدیک‌ترین مرجع قضائی «هم‌عرض» فرستاده می‌شود؛ یعنی مرجعی در همان سطح.

نکته: این متن فقط همین چند حکم را بیان می‌کند و دربارهٔ اینکه ایراد رد بر چه پایه‌ای می‌تواند باشد یا اگر دادرس ایراد را نپذیرد چه اتفاقی می‌افتد، توضیحی نمی‌دهد.

مصادیق واقعی

مریم در یک پروندهٔ کیفری، پیش از آنکه قاضی رای بدهد، اعلام می‌کند که به این قاضی ایراد رد دارد. اگر قاضی این ایراد را بپذیرد، از رسیدگی کنار می‌کشد و پرونده به قاضی جانشین یا شعبهٔ دیگر می‌رود.
علی در پرونده‌ای که در آن شعبه قاضی جانشین ندارد و شعبهٔ دیگری هم در همان محل نیست، پس از پذیرش ایراد رد توسط قاضی، پرونده‌اش به نزدیک‌ترین مرجع قضائی هم‌عرض فرستاده می‌شود.

سؤالات پرتکرار

تا چه زمانی می‌توانم ایراد رد را مطرح کنم؟

بر اساس همین متن، ایراد رد باید تا قبل از صدور رای مطرح شود.

اگر قاضی ایراد رد را بپذیرد، پرونده چه می‌شود؟

قاضی از رسیدگی کنار می‌کشد و پرونده به دادرس علی‌البدل یا شعبهٔ دیگر ارجاع می‌شود.

اگر دادرس علی‌البدل یا شعبهٔ دیگری نباشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

پرونده برای رسیدگی به نزدیک‌ترین مرجع قضائی هم‌عرض فرستاده می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۴۲۲ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک