ماده ۴۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در جرائمی که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه کیفری یک است یا جرائمی که مستلزم پرداخت دیه یا ارش بیش از خمس دیه کامل است و در جرائم تعزیری درجه شش و بالاتر، دادسرا و یا دادگاه اطفال و نوجوانان به ولی یا سرپرست قانونی متهم ابلاغ می‌نماید که برای او وکیل تعیین کند. در صورت عدم تعیین وکیل یا عدم حضور وکیل بدون اعلام عذر موجه، در مرجع قضائی برای متهم وکیل تعیین می‌شود. در جرائم تعزیری درجه هفت و هشت، ولی یا سرپرست قانونی طفل یا نوجوان می‌تواند خود از وی دفاع و یا وکیل تعیین نماید. نوجوان نیز می‌تواند از خود دفاع کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ وکیل‌داشتن نوجوانی است که به او اتهام کیفری زده شده است. بر اساس این متن، در سه دسته از جرائم، دادسرا یا دادگاه اطفال و نوجوانان به ولی یا سرپرست قانونی متهم اطلاع می‌دهد که برای او وکیل بگیرد: نخست جرائمی که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه کیفری یک است، دوم جرائمی که به پرداخت دیه یا ارش بیش از یک‌پنجم دیه کامل می‌انجامند، و سوم جرائم تعزیری درجه شش و بالاتر.

اگر ولی یا سرپرست قانونی وکیل تعیین نکند، یا وکیلی که تعیین شده بدون آوردن عذر موجه در مرجع قضائی حاضر نشود، خود مرجع قضائی برای متهم وکیل تعیین می‌کند.

در جرائم تعزیری درجه هفت و هشت، حکم متفاوت است: ولی یا سرپرست قانونی می‌تواند خودش از نوجوان دفاع کند یا وکیل بگیرد، و خود نوجوان هم می‌تواند از خودش دفاع کند. متن این ماده تبصره ندارد. واژه‌هایی مثل «دیه کامل»، «ارش» و «تعزیری درجه شش، هفت و هشت» در همین ماده توضیح داده نشده و به متن‌های دیگر ارجاع داده شده است.

مصادیق واقعی

علی نوجوانی است که به اتهامی رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه کیفری یک است. دادسرا به پدرش اطلاع می‌دهد که برای علی وکیل بگیرد. اگر پدر وکیل تعیین نکند، مرجع قضائی خودش برای علی وکیل تعیین می‌کند.
مریم نوجوانی است که اتهام او از نوع جرائم تعزیری درجه هشت است. در این حالت پدر یا سرپرست قانونی‌اش می‌تواند خودش از مریم دفاع کند یا برای او وکیل بگیرد، و خود مریم هم می‌تواند از خودش دفاع کند.

سؤالات پرتکرار

اگر خانوادهٔ نوجوان برای او وکیل نگیرند، چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس این متن، در جرائم مشمول این ماده اگر وکیل تعیین نشود یا وکیل بدون عذر موجه حاضر نشود، خود مرجع قضائی برای متهم وکیل تعیین می‌کند.

آیا خود نوجوان می‌تواند در دادگاه از خودش دفاع کند؟

این متن می‌گوید در جرائم تعزیری درجه هفت و هشت، خود نوجوان نیز می‌تواند از خود دفاع کند. برای سایر جرائم ذکرشده در این ماده، چنین اجازه‌ای در همین متن بیان نشده است.

در چه جرائمی به ولی یا سرپرست قانونی اطلاع داده می‌شود که برای نوجوان وکیل بگیرد؟

در جرائمی که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه کیفری یک است، جرائمی که مستلزم پرداخت دیه یا ارش بیش از یک‌پنجم دیه کامل هستند، و جرائم تعزیری درجه شش و بالاتر.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۴۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک