ماده ۳۸۹ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

پس از اتمام مهلت اعم از آنکه ایراد و اعتراضی واصل شده یا نشده باشد، مدیر دفتر، پرونده را به دادگاه ارسال می کند. رئیس دادگاه، پرونده را شخصاً بررسی و گزارش جامع آن را تنظیم و یا به نوبت به یکی از اعضای دادگاه ارجاع می کند. عضو مذکور حداکثر ظرف ده روز، گزارش مبسوط راجع به اتهام و ادله و جریان پرونده را تهیه و تقدیم رئیس می کند. دادگاه به محض وصول گزارش، جلسه مقدماتی اداری را تشکیل می دهد و با توجه به مفاد گزارش و اوراق پرونده و ایرادها و اعتراض های اصحاب دعوی به شرح زیر اقدام می کند: الف- در صورتی که تحقیقات ناقص باشد، قرار رفع نقص صادر می کند و پرونده را نزد دادسرای صادر کننده کیفرخواست می فرستد تا پس از انجام دستور دادگاه، آن را بدون اظهار نظر اعاده کند. ب- هرگاه موضوع، خارج از صلاحیت دادگاه باشد، قرار عدم صلاحیت صادر می کند. پ- در صورتی که به دلیل شمول مرور زمان، گذشت شاکی یا مدعی خصوصی و یا جهات قانونی دیگر، متهم قابل تعقیب نباشد، قرار موقوفی تعقیب صادر می کند. در این صورت چنانچه متهم زندانی باشد به دستور دادگاه، فوری آزاد می‌شود.

تبصره

دادگاه می‌تواند در صورت ضرورت، دادستان یا نماینده او، شاکی یا مدعی خصوصی یا متهم و یا وکلای آنان را برای حضور در جلسه مقدماتی دعوت کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید وقتی مهلت قانونی (مهلتی که برای ایراد و اعتراض در نظر گرفته شده) تمام شد — چه کسی اعتراض کرده باشد و چه نه — مدیر دفتر پرونده را به دادگاه می‌فرستد. سپس رئیس دادگاه خودش پرونده را می‌خواند و گزارش جامع می‌نویسد، یا آن را به نوبت به یکی از اعضای دادگاه می‌سپارد. آن عضو باید حداکثر تا ده روز گزارشی مفصل درباره اتهام، دلیل‌ها و روند پرونده آماده کند و به رئیس بدهد.

به محض رسیدن گزارش، دادگاه یک جلسه مقدماتی اداری برگزار می‌کند و بر اساس گزارش، برگه‌های پرونده و ایرادها و اعتراض‌های طرفین، یکی از این تصمیم‌ها را می‌گیرد: اگر تحقیق ناقص باشد، دستور رفع نقص می‌دهد و پرونده را به دادسرایی که کیفرخواست را صادر کرده برمی‌گرداند تا فقط دستور دادگاه را انجام دهد و بدون اظهار نظر پرونده را برگرداند؛ اگر موضوع خارج از صلاحیت دادگاه باشد، قرار عدم صلاحیت صادر می‌کند؛ و اگر به دلیل مرور زمان، گذشت شاکی یا مدعی خصوصی یا جهات قانونی دیگر، متهم قابل تعقیب نباشد، قرار موقوفی تعقیب می‌دهد که در این حالت اگر متهم در زندان باشد، به دستور دادگاه فوری آزاد می‌شود.

تبصره این ماده هم می‌گوید دادگاه در صورت لزوم می‌تواند دادستان یا نماینده او، شاکی یا مدعی خصوصی یا متهم و یا وکیل‌های آنان را برای آمدن به جلسه مقدماتی دعوت کند.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی به اتهام سرقت پرونده‌ای در دادگاه کیفری یک دارد. مهلت اعتراض تمام می‌شود و کسی هم اعتراضی نمی‌فرستد. مدیر دفتر پرونده را به دادگاه می‌فرستد و رئیس دادگاه پرونده را به یکی از اعضا می‌دهد. آن عضو تا ده روز گزارش خود را می‌نویسد و دادگاه جلسه مقدماتی اداری می‌گذارد. اگر ببیند تحقیقات ناقص است، پرونده را برای رفع نقص به دادسرای صادرکننده کیفرخواست برمی‌گرداند.
فرض کنید مریم شاکی پرونده‌ای است و بعد از طرح شکایت، از شکایت خود گذشت می‌کند و مهلت هم تمام شده است. دادگاه در جلسه مقدماتی، چون متهم به دلیل گذشت شاکی قابل تعقیب نیست، قرار موقوفی تعقیب صادر می‌کند و اگر متهم در زندان باشد، به دستور دادگاه فوری آزاد می‌شود.

سؤالات پرتکرار

بعد از تمام شدن مهلت اعتراض، پرونده چه مسیری را طی می‌کند؟

مدیر دفتر پرونده را به دادگاه می‌فرستد؛ رئیس دادگاه خودش پرونده را بررسی و گزارش جامع تنظیم می‌کند یا آن را به نوبت به یکی از اعضای دادگاه ارجاع می‌دهد و آن عضو حداکثر ظرف ده روز گزارش مبسوط را تهیه و به رئیس می‌دهد.

اگر دادگاه ببیند پرونده خارج از صلاحیتش است، چه تصمیمی می‌گیرد؟

بر اساس بند «ب» این ماده، قرار عدم صلاحیت صادر می‌کند.

اگر متهم به دلیل گذشت شاکی قابل تعقیب نباشد ولی در زندان باشد، چه می‌شود؟

دادگاه قرار موقوفی تعقیب صادر می‌کند و در این صورت اگر متهم زندانی باشد، به دستور دادگاه فوری آزاد می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←