ماده ۳۷۵ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دادگاه باید در رای، حضوری یا غیابی بودن و قابلیت واخواهی، تجدید نظر و یا فرجام و مهلت و مرجع آن را قید کند. اگر رای قابل واخواهی، تجدید نظر یا فرجام باشد و دادگاه آن را غیرقابل واخواهی، تجدید نظر یا فرجام اعلام کند این امر، مانع واخواهی، تجدید نظر یا فرجام خواهی نیست.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید وقتی دادگاه کیفری رای (حکم) خود را صادر می‌کند، باید در خودِ متن رای چند چیز را بنویسد: اینکه رای حضوری است یا غیابی؛ اینکه آیا می‌توان به آن واخواهی، تجدیدنظر یا فرجام خواهی کرد؛ و اگر چنین امکانی هست، مهلتِ آن و مرجعی که باید به آن مراجعه کرد.

«حضوری» یعنی طرف‌ها در جریان رسیدگی حاضر بوده‌اند و «غیابی» یعنی رای بدون حضور کسی صادر شده است. «واخواهی» اعتراض به رای غیابی است، «تجدیدنظر» درخواست بررسی دوبارهٔ رای در مرجع بالاتر و «فرجام» شکایت از رای در بالاترین مرجع قضایی است.

بخش دوم ماده یک حمایت مهم دارد: اگر رای واقعاً قابل واخواهی، تجدیدنظر یا فرجام باشد ولی دادگاه در متن رای بنویسد که قابل اعتراض نیست، این اشتباه دادگاه جلوی اعتراض را نمی‌گیرد و شخص می‌تواند اعتراض خود را مطرح کند.

مصادیق واقعی

فرض کنید برای «علی» در یک پرونده کیفری رای غیابی صادر شده و دادگاه در متن رای نوشته است که این رای قابل اعتراض نیست. بر اساس این ماده، چون رای واقعاً قابل واخواهی بوده، این نوشتهٔ دادگاه مانع واخواهی علی نمی‌شود و او می‌تواند واخواهی کند.
فرض کنید «مریم» رایی گرفته که دادگاه در آن مشخص نکرده مهلت اعتراض چقدر است یا باید به کدام مرجع اعتراض کند. این ماده می‌گوید دادگاه وظیفه داشته این موارد را در رای قید کند.

سؤالات پرتکرار

دادگاه در حکم من نوشته «حضوری» یا «غیابی»، این چه معنایی دارد؟

این ماده می‌گوید دادگاه موظف است این نکته را در رای بنویسد، اما در همین متن توضیح نداده که هر کدام دقیقاً چه معنایی دارد؛ فقط دانستن این نکته لازم است که رای حضوری است یا غیابی.

دادگاه در حکم نوشته رای من قابل تجدیدنظر یا فرجام نیست، آیا دیگر نمی‌توانم اعتراض کنم؟

اگر رای در واقع قابل واخواهی، تجدیدنظر یا فرجام باشد و دادگاه آن را غیرقابل اعلام کرده باشد، این اعلام دادگاه مانع اعتراض شما نیست و می‌توانید واخواهی، تجدیدنظر یا فرجام خواهی کنید.

دادگاه باید چه چیزهایی را در متن رای بنویسد؟

بر اساس این ماده: حضوری یا غیابی بودن رای، قابلیت واخواهی، تجدیدنظر یا فرجام، و مهلت و مرجع آن.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۳۷۵ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک