ماده ۳۵۳ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

انتشار جریان رسیدگی و گزارش پرونده که متضمن بیان مشخصات شاکی و متهم و هویت فردی یا موقعیت اداری و اجتماعی آنان نباشد، در رسانه ها مجاز است. بیان مفاد حکم قطعی و مشخصات محکوم علیه فقط در موارد مقرر در قانون امکان پذیر است. تخلف از مفاد این ماده در حکم افتراء است.

تبصره ۱

هرگونه عکسبرداری یا تصویربرداری یا ضبط صدا از جلسه دادگاه ممنوع است. اما رئیس دادگاه می‌تواند دستور دهد تمام یا بخشی از محاکمات تحت نظارت او به صورت صوتی یا تصویری ضبط شود.

تبصره ۲

انتشار جریان رسیدگی و گزارش پرونده در محاکمات علنی که متضمن بیان مشخصات شاکی و متهم است، در صورتی که به عللی از قبیل خدشه دارشدن وجدان جمعی و یا حفظ نظم عمومی جامعه، ضرورت یابد، به درخواست دادستان کل کشور و موافقت رئیس قوه قضائیه امکان پذیر است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ انتشار خبر و گزارش پرونده‌های کیفری در رسانه‌ها است. طبق بخش اول آن، رسانه‌ها می‌توانند جریان رسیدگی و گزارش پرونده را منتشر کنند، به شرطی که مشخصات شاکی و متهم و هویت فردی یا موقعیت اداری و اجتماعی آنان در آن ذکر نشود. همچنین بیان مفاد حکم قطعی و مشخصات محکوم‌علیه فقط در مواردی که خودِ قانون تعیین کرده امکان‌پذیر است، و تخلف از این مقررات «در حکم افتراء» شمرده شده است؛ یعنی با آن مثل تهمت‌زدن رفتار می‌شود.

تبصره ۱ می‌گوید عکسبرداری، تصویربرداری یا ضبط صدا از جلسه دادگاه ممنوع است، اما رئیس دادگاه می‌تواند دستور دهد تمام یا بخشی از محاکمات زیر نظارت خودش به صورت صوتی یا تصویری ضبط شود. تبصره ۲ یک استثنا برای محاکمات علنی می‌آورد: اگر انتشار جریان رسیدگی و گزارش پرونده همراه با مشخصات شاکی و متهم باشد، در مواردی که عللی مثل خدشه‌دار شدن وجدان جمعی یا حفظ نظم عمومی جامعه آن را ضروری کند، این کار به درخواست دادستان کل کشور و با موافقت رئیس قوه قضائیه امکان‌پذیر است.

مصادیق واقعی

یک خبرگزاری گزارش یک جلسهٔ دادگاه کیفری را منتشر می‌کند اما در آن به جای نام شاکی و متهم، تنها از «شاکی» و «متهم» یاد می‌کند و هیچ نشانه‌ای از هویت فردی یا موقعیت اداری و اجتماعی آنان نمی‌آورد؛ این انتشار با بخش اول ماده ۳۵۳ هماهنگ است.
در جریان یک محاکمهٔ علنی، دادستان کل کشور درخواست می‌کند که مشخصات شاکی و متهم هم منتشر شود و رئیس قوه قضائیه با آن موافقت می‌کند؛ این حالت همان استثنای تبصره ۲ است.

سؤالات پرتکرار

آیا رسانه‌ها می‌توانند نام شاکی و متهم را در گزارش پرونده بنویسند؟

به‌طور کلی انتشار جریان رسیدگی و گزارش پرونده فقط در صورتی مجاز است که مشخصات شاکی و متهم و هویت فردی یا موقعیت اداری و اجتماعی آنان در آن نباشد؛ تبصره ۲ یک حالت خاص را استثنا کرده است.

آیا می‌توان از جلسهٔ دادگاه فیلم یا صدا ضبط کرد؟

عکسبرداری، تصویربرداری و ضبط صدا از جلسهٔ دادگاه ممنوع است، اما رئیس دادگاه می‌تواند دستور دهد تمام یا بخشی از محاکمات تحت نظارت او به صورت صوتی یا تصویری ضبط شود.

اگر رسانه‌ای از مقررات این ماده تخلف کند چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق همین متن، تخلف از مفاد این ماده «در حکم افتراء» است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←