ماده ۲۵۱ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه متهم یا محکوم علیه در مواعد مقرر حاضر شود، یا پس از آن حاضر و عذر موجه خود را اثبات کند، با شروع به اجرای حبس و تبعید یا اقامت اجباری و با اجرای کامل سایر مجازات ها و یا صدور قرارهای منع و موقوفی و تعلیق تعقیب، تعلیق اجرای مجازات و مختومه شدن پرونده به هر کیفیت، قرار تامین و نظارت قضائی لغو می‌شود.

تبصره

در صورت الغاء قرار تامین یا نظارت قضائی، این امر بلافاصله به مراجع مربوط اعلام می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید در چه حالت‌هایی «قرار تامین» یا «قرار نظارت قضائی» که برای متهم یا محکوم‌علیه صادر شده، لغو می‌شود. طبق متن، لغو زمانی رخ می‌دهد که یکی از این وضعیت‌ها پیش بیاید: متهم یا محکوم‌علیه در زمان‌های تعیین‌شده حاضر شود، یا بعداً حاضر شود و عذر موجه خود را ثابت کند؛ یا اجرای حبس، تبعید یا اقامت اجباری شروع شود؛ یا سایر مجازات‌ها به‌طور کامل اجرا شوند؛ یا قرارهای منع، موقوفی و تعلیق تعقیب صادر شود؛ یا اجرای مجازات معلق شود؛ یا پرونده به هر شکلی مختومه شود.

نکته مهم این است که در متن، لغو قرار به «حاضر شدن» به‌تنهایی گره نخورده، بلکه در کنار آن به شروع یا اتمام اجرای مجازات یا مختومه شدن پرونده هم اشاره شده است. بنابراین متن دقیقاً مشخص نمی‌کند که اگر فقط حضور باشد و هیچ‌یک از آن حالت‌های دیگر رخ ندهد چه می‌شود؛ این بخش از متن برای خواننده غیرحقوقدان کمی مبهم است.

تبصرهٔ همین ماده می‌گوید اگر قرار تامین یا نظارت قضائی لغو شود، این موضوع بلافاصله به مراجع مربوط اعلام می‌شود. متن توضیح نمی‌دهد که «مراجع مربوط» دقیقاً چه کسانی هستند.

مصادیق واقعی

علی که با قرار نظارت قضائی آزاد شده بود، در روزی که دادگاه تعیین کرده حاضر می‌شود و بعداً اجرای حکم حبس او شروع می‌شود؛ در این حالت قرار تامین یا نظارت قضائی لغو می‌شود.
پروندهٔ مریم با صدور قرار موقوفی تعقیب مختومه می‌شود؛ در این صورت قرار تامین صادرشده برای او لغو می‌شود و این موضوع بلافاصله به مراجع مربوط اعلام می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر متهم در زمان تعیین‌شده حاضر نشود ولی بعداً بیاید و عذر موجه داشته باشد، قرار تامین لغو می‌شود؟

متن می‌گوید اگر پس از آن حاضر شود و عذر موجه خود را اثبات کند، در کنار یکی از حالت‌های ذکرشده در ماده (مانند شروع اجرای حبس، اجرای کامل سایر مجازات‌ها یا مختومه شدن پرونده) قرار تامین و نظارت قضائی لغو می‌شود.

وقتی قرار تامین لغو شد، به کسی اطلاع داده می‌شود؟

بله؛ طبق تبصرهٔ این ماده، لغو قرار تامین یا نظارت قضائی بلافاصله به مراجع مربوط اعلام می‌شود.

اگر پرونده به هر شکلی مختومه شود، تکلیف قرار تامین چیست؟

طبق متن، با مختومه شدن پرونده به هر کیفیت، قرار تامین و نظارت قضائی لغو می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۲۵۱ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک