ماده ۲۳۳ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

چنانچه قرار تامین صادر شده، متضمن تادیه وجه التزام باشد یا متهم خود ایداع وثیقه کرده باشد، در صورت عدم حضور محکوم علیه و عدم امکان وصول آن از بیمه، علاوه بر اخذ دیه و ضرر و زیان محکوم له از محل تامین، جزای نقدی نیز در صورت محکومیت وصول می‌شود و در مورد قرار وثیقه، در صورت حضور و عجز از پرداخت، محکومیت های فوق، با لحاظ مستثنیات دین از محل تامین اخذ می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ وضعیتی است که در پروندهٔ کیفری، قرار تأمینی صادر شده که یکی از دو حالت را دارد: یا در آن پرداخت «وجه التزام» (مبلغی که به عنوان جریمهٔ عدم انجام تعهد در خود قرار پیش‌بینی می‌شود) گنجانده شده، یا خود متهم مالی را به‌عنوان وثیقه سپرده (ایداع وثیقه) است.

در چنین حالتی، اگر محکوم‌علیه حاضر نشود و نتوان مبلغ را از بیمه گرفت، از محل همان تأمین، هم دیه و هم ضرر و زیان محکوم‌له گرفته می‌شود و اگر محکومیت به جزای نقدی هم وجود داشته باشد، آن جزای نقدی هم از محل تأمین وصول می‌شود. دربارهٔ قرار وثیقه، اگر محکوم‌علیه حاضر باشد ولی توان پرداخت نداشته باشد، همین محکومیت‌ها از محل تأمین گرفته می‌شود، ولی با در نظر گرفتن «مستثنیات دین» (اموالی که طبق قانون از توقیف معاف هستند).

نکته: این متن خودش توضیح نمی‌دهد که واژه‌های «بیمه»، «وجه التزام» و «مستثنیات دین» دقیقاً چه مصادیقی دارند و به مادهٔ دیگری هم ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید برای علی قرار تأمینی صادر شده که در آن پرداخت وجه التزام پیش‌بینی شده است. علی در مرحلهٔ اجرا حاضر نمی‌شود و امکان گرفتن مبلغ از بیمه هم نیست؛ در این حالت دیه و ضرر و زیان محکوم‌له و در صورت وجود محکومیت، جزای نقدی از محل همان تأمین برداشت می‌شود.
فرض کنید مریم خودش وثیقه‌ای سپرده است. او در اجرای حکم حاضر می‌شود اما توان پرداخت ندارد؛ در این صورت محکومیت‌های یادشده از محل وثیقه گرفته می‌شود، با رعایت اموالی که به‌عنوان مستثنیات دین کنار گذاشته می‌شوند.

سؤالات پرتکرار

اگر متهم در پرونده حاضر نشود، از پول یا مالی که به‌عنوان تأمین گذاشته چه چیزهایی برداشت می‌شود؟

بر اساس این متن، اگر امکان وصول از بیمه نباشد، ابتدا دیه و ضرر و زیان محکوم‌له از محل تأمین گرفته می‌شود و در صورت وجود محکومیت، جزای نقدی هم از همان محل وصول می‌شود.

تفاوت حالتی که خودِ متهم وثیقه گذاشته با حالتی که وجه التزام در قرار آمده چیست؟

این متن برای قرار وثیقه حالت خاصی را هم پیش‌بینی کرده: اگر محکوم‌علیه حاضر باشد ولی توان پرداخت نداشته باشد، آن محکومیت‌ها از محل تأمین گرفته می‌شود، اما با در نظر گرفتن مستثنیات دین. متن دربارهٔ سایر تفاوت‌ها چیزی نمی‌گوید.

نقش بیمه در این ماده چیست؟

این ماده فقط می‌گوید اگر امکان وصول مبلغ از بیمه نباشد، آن‌وقت دیه و ضرر و زیان محکوم‌له از محل تأمین گرفته می‌شود. متن توضیح بیشتری دربارهٔ نوع بیمه یا شرایط آن نمی‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۲۳۳ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک