ماده ۲۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه بیم خطر جانی یا حیثیتی و یا ضرر مالی برای شاهد یا مطلع و یا خانواده آنان وجود داشته باشد، اما استماع اظهارات آنان ضروری باشد، بازپرس به منظور حمایت از شاهد یا مطلع و با ذکر علت در پرونده، تدابیر زیر را اتخاذ می کند: الف- عدم مواجهه حضوری بین شاهد یا مطلع با شاکی یا متهم ب - عدم افشای اطلاعات مربوط به هویت، مشخصات خانوادگی و محل سکونت یا فعالیت شاهد یا مطلع پ - استماع اظهارات شاهد یا مطلع در خارج از دادسرا با وسایل ارتباط از راه دور

تبصره ۱

در صورت شناسایی شاهد یا مطلع حسب مورد توسط متهم یا متهمان یا شاکی و یا وجود قرائن یا شواهد، مبنی بر احتمال شناسایی و وجود بیم خطر برای آنان، بازپرس به درخواست شاهد یا مطلع، تدابیر لازم را از قبیل آموزش برای حفاظت از سلامت جسمی و روحی یا تغییر مکان آنان اتخاذ می‌کند. ترتیبات این امر به موجب آیین‌نامه ای است که ظرف شش ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون توسط وزارت دادگستری تهیه می‌شود و به تصویب رئیس قوه قضائیه می‌رسد.

تبصره ۲

ترتیبات فوق باید به نحوی صورت پذیرد که منافی حقوق دفاعی متهم نباشد.

تبصره ۳

ترتیبات مقرر در این ماده و تبصره (۱) آن در مرحله رسیدگی در دادگاه نیز اجراء می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حمایت از شاهد یا مطلعی است که جان، آبرو یا مال خودش یا خانواده‌اش در خطر است، ولی در عین حال لازم است حرف‌های او شنیده شود. در چنین حالتی، بازپرس (قاضی تحقیق در دادسرا) می‌تواند برای محافظت از او تصمیم‌های خاصی بگیرد، به شرطی که دلیل این کار را در پرونده بنویسد. این تصمیم‌ها سه شکل دارند: اینکه شاهد یا مطلع رو در رو با شاکی یا متهم قرار نگیرد؛ اینکه اطلاعات هویتی، خانوادگی و محل سکونت یا کار او فاش نشود؛ و اینکه اظهاراتش بیرون از دادسرا و از طریق وسایل ارتباط از راه دور شنیده شود.

تبصره ۱ می‌گوید اگر شاهد یا مطلع شناسایی شده باشد، یا نشانه‌هایی وجود داشته باشد که احتمال شناسایی و خطر برای او برود، بازپرس به درخواست خود او کارهای لازم را انجام می‌دهد؛ مثل آموزش برای حفظ سلامت جسمی و روحی‌اش یا تغییر محل زندگی‌اش. جزئیات این موضوع باید در آیین‌نامه‌ای نوشته شود که وزارت دادگستری ظرف شش ماه از لازم‌الاجرا شدن این قانون تهیه می‌کند و رئیس قوه قضائیه آن را تصویب می‌کند.

تبصره ۲ تأکید می‌کند این کارها نباید به حقوق دفاعی متهم آسیب بزند، و تبصره ۳ می‌گوید همین ترتیبات در مرحلهٔ رسیدگی در دادگاه هم اجرا می‌شود.

مصادیق واقعی

علی شاهد یک پرونده کیفری است و می‌ترسد اگر متهم او را بشناسد، به او یا خانواده‌اش آسیب بزند. بازپرس می‌تواند با نوشتن علت در پرونده، دستور دهد علی رو در رو با متهم نشود و اظهاراتش از راه دور شنیده شود.
مریم به‌عنوان مطلع در یک پرونده حرف زده و نشانه‌هایی وجود دارد که ممکن است شناسایی شود. او از بازپرس می‌خواهد از او حمایت شود؛ بازپرس می‌تواند کارهایی مانند آموزش برای حفظ سلامت جسمی و روحی یا تغییر محل زندگی او را انجام دهد.

سؤالات پرتکرار

اگر شاهد بترسد که جانش در خطر باشد، بازپرس چه کارهایی می‌تواند بکند؟

سه کار در متن آمده است: جلوگیری از مواجههٔ حضوری شاهد یا مطلع با شاکی یا متهم، فاش نکردن اطلاعات مربوط به هویت، مشخصات خانوادگی و محل سکونت یا فعالیت او، و شنیدن اظهاراتش بیرون از دادسرا با وسایل ارتباط از راه دور. بازپرس باید علت این تصمیم را در پرونده بنویسد.

این تصمیم‌ها به درخواست چه کسی گرفته می‌شود؟

بر اساس تبصره ۱، اگر شاهد یا مطلع شناسایی شده باشد یا احتمال شناسایی و خطر برای او وجود داشته باشد، بازپرس به درخواست خود شاهد یا مطلع این تدابیر را اتخاذ می‌کند.

آیا این حمایت‌ها حق دفاع متهم را از بین می‌برد؟

تبصره ۲ می‌گوید این ترتیبات باید طوری انجام شود که مخالف حقوق دفاعی متهم نباشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۲۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک