ماده ۲۰۹ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

بازپرس پیش از شروع به تحقیق، حرمت و مجازات شهادت دروغ و کتمان شهادت را به شاهد تفهیم می کند و نام، نام خانوادگی، نام پدر، سن، شغل، میزان تحصیلات، مذهب، محل اقامت، پیام نگار (ایمیل)، شماره تلفن ثابت و همراه و سابقه محکومیت کیفری و درجه قرابت سببی یا نسبی و وجود یا عدم رابطه خادم و مخدومی شاهد یا مطلع با طرفین پرونده را سوال می‌نماید و در صورتمجلس قید می کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کار بازپرس هنگام تحقیق از شاهد یا مطلع است. بر اساس آن، بازپرس قبل از اینکه شروع به پرسیدن سؤال کند، باید به شاهد بگوید که شهادت دروغ و پنهان کردن شهادت، کار حرامی است و مجازات دارد. سپس باید یک سری اطلاعات فردی و شغلی شاهد یا مطلع را بپرسد و در صورت‌جلسه (برگهٔ رسمی گزارش تحقیق) بنویسد.

اطلاعاتی که باید پرسیده و ثبت شود این‌هاست: نام، نام خانوادگی، نام پدر، سن، شغل، میزان تحصیلات، مذهب، محل اقامت، پیام‌نگار (ایمیل)، شماره تلفن ثابت و همراه، سابقهٔ محکومیت کیفری، درجهٔ خویشاوندی سببی (ناشی از ازدواج) یا نسبی (ناشی از تولد) با طرف‌های پرونده، و اینکه آیا رابطهٔ «خادم و مخدومی» (یعنی رابطهٔ کارفرما و کارگر/خدمتکار) بین شاهد یا مطلع و طرف‌های پرونده وجود دارد یا نه.

نکتهٔ مهم این است که این ماده مقدار مجازات شهادت دروغ یا کتمان شهادت را مشخص نکرده و فقط می‌گوید بازپرس باید آن را به شاهد تفهیم کند؛ همچنین متن، تبصره‌ای ندارد.

مصادیق واقعی

فرض کنید مریم به‌عنوان شاهد به دادسرا احضار شده است. بازپرس پیش از پرسیدن سؤال‌ها به او می‌گوید که شهادت دروغ و پنهان کردن حقیقت مجازات دارد، و بعد نام، سن، شغل، تحصیلات، مذهب، نشانی، ایمیل و شماره تلفن‌هایش را می‌پرسد و همه را در صورت‌جلسه می‌نویسد.
فرض کنید علی به‌عنوان مطلع در پرونده‌ای حاضر می‌شود و یکی از طرف‌های پرونده، پسرعموی اوست. بازپرس باید درجهٔ خویشاوندی نسبی او با آن طرف پرونده را بپرسد و در صورت‌جلسه ثبت کند.

سؤالات پرتکرار

بازپرس قبل از شروع پرسش‌ها باید چه چیزی را به شاهد بگوید؟

بر اساس این ماده، بازپرس باید حرمت و مجازات شهادت دروغ و کتمان شهادت را به شاهد تفهیم کند.

چه اطلاعاتی از شاهد یا مطلع پرسیده و در صورت‌جلسه نوشته می‌شود؟

نام، نام خانوادگی، نام پدر، سن، شغل، میزان تحصیلات، مذهب، محل اقامت، پیام‌نگار (ایمیل)، شماره تلفن ثابت و همراه، سابقهٔ محکومیت کیفری، درجهٔ قرابت سببی یا نسبی و وجود یا نبود رابطهٔ خادم و مخدومی شاهد یا مطلع با طرفین پرونده.

منظور از «رابطهٔ خادم و مخدومی» چیست؟

همین اصطلاح در متن ماده آمده و مقصود، رابطهٔ کارفرما و کارگر یا خدمتکار است؛ ماده فقط می‌گوید باید وجود یا نبود این رابطه با طرفین پرونده پرسیده و در صورت‌جلسه قید شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۲۰۹ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک