ماده ۲۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه بازپرس در جریان تحقیقات احتمال دهد متهم هنگام ارتکاب جرم مجنون بوده است، تحقیقات لازم را از نزدیکان او و سایر مطلعان به عمل می آورد، نظریه پزشکی قانونی را تحصیل می کند و با احراز جنون، پرونده را با صدور قرار موقوفی تعقیب نزد دادستان می فرستد. در صورت موافقت دادستان با نظر بازپرس، چنانچه جنون استمرار داشته باشد شخص مجنون بنابر ضرورت، حسب دستور دادستان به مراکز مخصوص نگهداری و درمان سازمان بهزیستی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی منتقل می‌شود. مراکز مذکور مکلف به پذیرش می‌باشند و در صورت امتناع از اجرای دستور دادستان، به مجازات امتناع از دستور مقام قضائی مطابق قانون مجازات اسلامی محکوم می‌شوند.

تبصره ۱

آیین نامه اجرائی این ماده توسط وزیر دادگستری با همکاری وزرای بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تعاون، کار و رفاه اجتماعی تهیه می‌شود و به تصویب رئیس قوه قضائیه می‌رسد.

تبصره ۲

چنانچه جرائم مشمول این ماده مستلزم پرداخت دیه باشد، طبق مقررات مربوط اقدام می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که بازپرس در جریان تحقیق احتمال بدهد متهم در زمان انجام جرم، دچار جنون بوده است. در این صورت بازپرس از نزدیکان متهم و دیگر کسانی که اطلاعاتی دارند تحقیق می‌کند و نظر پزشکی قانونی را هم می‌گیرد. اگر جنون احراز شود، پرونده را همراه با صدور «قرار موقوفی تعقیب» (یعنی تصمیمی که تعقیب پرونده را متوقف می‌کند) برای دادستان می‌فرستد.

اگر دادستان با نظر بازپرس موافق باشد و جنون فرد ادامه داشته باشد، شخص مجنون بر حسب ضرورت و با دستور دادستان به مراکز مخصوص نگهداری و درمان سازمان بهزیستی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی منتقل می‌شود. این مراکز موظف به پذیرش هستند و اگر از اجرای دستور دادستان خودداری کنند، به مجازات «امتناع از دستور مقام قضائی» مطابق قانون مجازات اسلامی محکوم می‌شوند (متن این ماده فقط به آن قانون ارجاع داده و محتوای آن را بیان نکرده است).

تبصره ۱ می‌گوید آیین‌نامه اجرائی این ماده را وزیر دادگستری با همکاری وزیران بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تعاون، کار و رفاه اجتماعی تهیه می‌کند و به تصویب رئیس قوه قضائیه می‌رسد. تبصره ۲ می‌گوید اگر جرائم مشمول این ماده مستلزم پرداخت دیه باشد، طبق مقررات مربوط اقدام می‌شود (بدون اینکه در این متن آن مقررات توضیح داده شده باشد).

مصادیق واقعی

فرض کنید علی متهم به یک جرم است و بازپرس در تحقیق متوجه می‌شود نشانه‌هایی از جنون در او وجود دارد؛ بازپرس از خانواده‌اش و دیگر مطلعان پرس‌وجو می‌کند و نظر پزشکی قانونی را می‌گیرد. اگر جنون احراز شود، پرونده با قرار موقوفی تعقیب نزد دادستان می‌رود.
فرض کنید مریم در زمان ارتکاب جرم دچار جنون بوده و جنون او ادامه دارد و دادستان با نظر بازپرس موافق است؛ در این حالت با دستور دادستان، مریم به مرکز مخصوص نگهداری و درمان منتقل می‌شود و آن مرکز موظف به پذیرش اوست.

سؤالات پرتکرار

اگر بازپرس احتمال بدهد متهم در زمان جرم مجنون بوده، چه کارهایی انجام می‌دهد؟

از نزدیکان متهم و سایر مطلعان تحقیق می‌کند و نظر پزشکی قانونی را می‌گیرد؛ اگر جنون احراز شود، پرونده را با صدور قرار موقوفی تعقیب نزد دادستان می‌فرستد.

اگر جنون فرد ادامه داشته باشد و دادستان با نظر بازپرس موافق باشد، فرد کجا فرستاده می‌شود؟

بر حسب ضرورت و با دستور دادستان به مراکز مخصوص نگهداری و درمان سازمان بهزیستی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی منتقل می‌شود؛ این مراکز مکلف به پذیرش هستند.

اگر این مراکز از اجرای دستور دادستان خودداری کنند چه می‌شود؟

به مجازات امتناع از دستور مقام قضائی مطابق قانون مجازات اسلامی محکوم می‌شوند؛ متن این ماده فقط به آن قانون ارجاع داده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←