ماده ۱۲۴ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

معاینه محل و تحقیق محلی جز در مواردی که ضرورت دارد باید در روز انجام شود. مراتب ضرورت در دستور قید می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ زمان انجام دو کار در مرحلهٔ کشف جرم و تحقیقات مقدماتی حرف می‌زند: «معاینه محل» یعنی رفتن و دیدنِ جایی که جرم در آن اتفاق افتاده، و «تحقیق محلی» یعنی پرس‌وجو و جمع‌آوری اطلاعات از اهالی و افراد همان محل.

قاعدهٔ کلی این است که این دو کار باید در روز انجام شوند. فقط در صورتی می‌شود در شب انجامشان داد که «ضرورت» داشته باشد؛ یعنی شرایط طوری باشد که انجام‌دادنشان در روز ممکن یا به‌صلاح نباشد. در چنین حالتی، دلیل این ضرورت باید در همان دستوری که برای این کار صادر می‌شود نوشته و ذکر شود.

این ماده تبصره ندارد. متن به طور دقیق نمی‌گوید «ضرورت» با چه معیاری مشخص می‌شود و چه کسی تشخیص می‌دهد؛ این بخش در همین متن مبهم است.

مصادیق واقعی

فرض کنید در روستایی سرقتی رخ داده و بازپرس می‌خواهد محل را ببیند و از اهالی تحقیق کند. طبق این ماده، این کار را در طول روز انجام می‌دهد و نیازی به ذکر دلیلی هم نیست.
فرض کنید مریم برای دیدن صحنهٔ حادثه‌ای که فقط شب‌ها قابل مشاهده است (مثلاً روشنایی یا رفت‌وآمد شبانهٔ محل موضوع پرونده باشد) دستور می‌دهد؛ در این حالت باید در همان دستور بنویسد که چه ضرورتی باعث شده این کار در شب انجام شود.

سؤالات پرتکرار

آیا معاینه محل و تحقیق محلی حتماً باید در روز انجام شود؟

بله، طبق این ماده اصل بر این است که در روز انجام شوند؛ تنها در مواردی که ضرورت دارد می‌توان آن‌ها را در شب انجام داد.

اگر لازم شد این کار در شب انجام شود، آیا باید چیزی نوشته شود؟

بله، بر اساس همین ماده مراتب ضرورت باید در دستور قید شود.

این ماده می‌گوید چه کسی تشخیص می‌دهد که ضرورت وجود دارد؟

متن این ماده در این باره چیزی نمی‌گوید و فقط حکم می‌کند که ضرورت باید در دستور ذکر شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←