ماده ۱ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

آیین دادرسی کیفری مجموعه مقررات و قواعدی است که برای کشف جرم، تعقیب متهم، تحقیقات مقدماتی، میانجیگری، صلح میان طرفین، نحوه رسیدگی، صدور رای، طرق اعتراض به آراء، اجرای آراء، تعیین وظایف و اختیارات مقامات قضائی و ضابطان دادگستری و رعایت حقوق متهم، بزه دیده و جامعه وضع می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده فقط یک تعریف است و می‌گوید «آیین دادرسی کیفری» یعنی چه. بر اساس این متن، آیین دادرسی کیفری مجموعه‌ای از مقررات و قواعد است که برای کارهای زیر وضع می‌شود: کشف جرم، تعقیب متهم، تحقیقات مقدماتی، میانجیگری، صلح میان طرفین، نحوه رسیدگی، صدور رای، راه‌های اعتراض به رای‌ها، اجرای رای‌ها، تعیین وظایف و اختیارات مقامات قضائی و ضابطان دادگستری، و رعایت حقوق متهم، بزه‌دیده و جامعه.

به زبان ساده، این ماده می‌خواهد بگوید از لحظه‌ای که یک جرم گزارش می‌شود تا وقتی حکم اجرا می‌شود، یک مجموعه قواعد مشخص می‌کند چه کسی چه کاری انجام دهد و حقوق افراد دخیل در ماجرا (کسی که به او اتهام زده شده، کسی که آسیب دیده، و خود جامعه) چگونه رعایت شود. اصطلاح «ضابطان دادگستری» به مأمورانی اشاره دارد که در کشف جرم و کارهای مقدماتی نقش دارند.

این ماده خودش حکم خاصی تعیین نمی‌کند؛ فقط دامنه و هدف این قانون را معرفی می‌کند و به مرحله‌های مختلف پرونده کیفری اشاره دارد.

مصادیق واقعی

علی از مغازه‌ای دزدی می‌کند و صاحب مغازه (مریم) شکایت می‌کند. کارهایی که از گزارش این جرم تا رسیدگی و صدور و اجرای حکم انجام می‌شود، همان چیزهایی است که این ماده فهرست کرده است.
در یک پرونده کیفری، اگر طرفین بخواهند با میانجیگری یا صلح موضوع را حل کنند، این ماده نشان می‌دهد که این کار هم بخشی از قواعد آیین دادرسی کیفری است.

سؤالات پرتکرار

آیین دادرسی کیفری به زبان ساده یعنی چه؟

بر اساس همین متن، مجموعه مقررات و قواعدی است که برای کشف جرم، تعقیب متهم، تحقیقات مقدماتی، میانجیگری، صلح میان طرفین، نحوه رسیدگی، صدور رای، راه‌های اعتراض به رای‌ها، اجرای رای‌ها و تعیین وظایف و اختیارات مقامات قضائی و ضابطان دادگستری وضع می‌شود.

این قواعد برای رعایت حقوق چه کسانی وضع می‌شود؟

در این ماده سه مورد نام برده شده است: حقوق متهم، بزه‌دیده و جامعه.

آیا این ماده می‌گوید مجازات یک جرم خاص چیست؟

نه. این ماده فقط تعریف و قلمرو آیین دادرسی کیفری را بیان می‌کند و هیچ مجازاتی تعیین نکرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۱ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک