ماده ۷ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

به ماهیت هیچ دعوایی نمی‌توان در مرحله بالاتر رسیدگی نمود تا زمانی که در مرحله نخستین در آن دعوا حکمی صادر نشده باشد، مگر به موجب قانون.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعده کلی می‌گوید: تا وقتی که در مرحله نخستین درباره اصل و ماهیت یک دعوا حکم صادر نشده باشد، در مرحله بالاتر نمی‌توان به ماهیت همان دعوا رسیدگی کرد.

منظور از «ماهیت دعوا» اصل اختلاف و اینکه حق با کدام طرف است می‌باشد، نه صرفاً مسائل شکلی یا مقدماتی.

تنها استثنای ذکرشده در همین متن این است که «به موجب قانون» ترتیب دیگری مقرر شده باشد. متن درباره اینکه چه مواردی استثنا هستند یا جزئیات آن‌ها چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

علی از مریم در مرحله نخستین دعوایی مطرح می‌کند. تا وقتی دادگاه نخستین در آن دعوا حکم نداده، دادگاه مرحله بالاتر نمی‌تواند وارد اصل دعوا و ماهیت آن شود.
اگر در مرحله نخستین هنوز حکمی صادر نشده باشد، بر اساس این ماده رسیدگی ماهوی در مرحله بالاتر مجاز نیست، مگر قانون خودش استثنا کرده باشد.

سؤالات پرتکرار

آیا می‌توان بدون حکم دادگاه نخستین، دعوا را در دادگاه بالاتر بررسی کرد؟

بر اساس این متن، نه؛ تا زمانی که در مرحله نخستین حکمی صادر نشده باشد، نمی‌توان به ماهیت دعوا در مرحله بالاتر رسیدگی کرد، مگر به موجب قانون.

منظور از «مگر به موجب قانون» چیست؟

یعنی در حالت کلی این کار ممنوع است، اما اگر قانون خودش موردی را استثنا کرده باشد، طبق همان قانون عمل می‌شود.

این ماده درباره رسیدگی به ماهیت دعواست یا درباره مسائل شکلی؟

بر اساس همین متن، سخن از رسیدگی به ماهیت دعواست؛ یعنی اصل اختلاف و حق طرفین.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←