ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در دعاویی که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج بوده و با مطالبه داین و تمکن مدیون، مدیون امتناع از پرداخت نموده، در صورت تغییر فاحش شاخص قیمت سالانه از زمان سررسید تا هنگام پرداخت و پس از مطالبه طلبکار، دادگاه با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌گردد محاسبه و مورد حکم قرار خواهد داد مگر اینکه طرفین به نحو دیگری مصالحه نمایند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ دعاوی‌ای است که موضوع آن «دین» و از نوع «وجه رایج» باشد؛ یعنی بدهی پولی که با پول رایج پرداخت می‌شود. اگر طلبکار (داین) مطالبه کند، بدهکار (مدیون) توان پرداخت داشته باشد اما از پرداخت امتناع کند، و شاخص قیمت سالانه از زمان سررسید تا هنگام پرداخت و پس از مطالبهٔ طلبکار به‌طور فاحش تغییر کرده باشد، دادگاه با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه محاسبه می‌کند و بر همان اساس حکم می‌دهد.

شاخص سالانه‌ای که در این ماده به آن اشاره شده، توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌گردد. این حکم در صورتی است که طرفین به نحو دیگری مصالحه نکرده باشند؛ اگر آن‌ها طور دیگری توافق کنند، همان توافق در نظر گرفته می‌شود.

متن این ماده به تبصره اشاره‌ای ندارد و جزئیات بیشتری دربارهٔ نحوهٔ محاسبه یا مقدار آن بیان نکرده است.

مصادیق واقعی

علی از مریم مبلغی پول طلب دارد که موعد پرداختش رسیده است. مریم توان پرداخت دارد اما پرداخت نمی‌کند. علی مطالبه می‌کند. اگر شاخص قیمت سالانه از سررسید تا زمان پرداخت به‌طور فاحش تغییر کند، دادگاه با توجه به تناسب تغییر شاخصی که بانک مرکزی تعیین می‌کند، محاسبه و حکم می‌دهد.
اگر علی و مریم به نحو دیگری با هم مصالحه کنند، دادگاه بر اساس همین متن، همان مصالحه را در نظر می‌گیرد و حکم ماده 522 در آن صورت کنار می‌رود.

سؤالات پرتکرار

این ماده برای چه نوع بدهی‌هایی اعمال می‌شود؟

برای دعاوی‌ای که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج است.

چه شرایطی باید وجود داشته باشد تا دادگاه بر اساس تغییر شاخص محاسبه کند؟

طلبکار مطالبه کند، بدهکار توان پرداخت داشته باشد ولی از پرداخت امتناع کند، و شاخص قیمت سالانه از زمان سررسید تا هنگام پرداخت و پس از مطالبهٔ طلبکار به‌طور فاحش تغییر کرده باشد.

شاخص سالانه را چه کسی تعیین می‌کند؟

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک