ماده ۵ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

آرای دادگاه‌ها قطعی است مگر در موارد مقرر در باب چهارم این قانون یا در مواردی که به موجب سایر قوانین قابل نقض یا تجدیدنظر باشند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعده کلی می‌گوید: اصل این است که رأی دادگاه‌ها قطعی است؛ یعنی به‌طور معمول آن رأی قابل نقض یا تجدیدنظر نیست.

اما برای این قاعده دو استثنا گفته شده است: نخست مواردی که در باب چهارم همین قانون مقرر شده است، و دوم مواردی که قانون دیگری اجازه داده باشد آن رأی قابل نقض یا تجدیدنظر باشد. خودِ این ماده جزئیات این استثناها را بیان نمی‌کند و فقط به آنها ارجاع می‌دهد.

مصادیق واقعی

علی در یک دعوای مدنی رأی محکومیت می‌گیرد و می‌پرسد آیا می‌تواند رأی را عوض کند. بر اساس این ماده، اصل بر قطعی بودن رأی است؛ فقط اگر مورد از موارد باب چهارم این قانون یا قانون دیگری باشد که نقض یا تجدیدنظر را اجازه داده، این اصل استثنا می‌شود.
مریم می‌خواهد بداند آیا یک رأی دادگاه قابل تجدیدنظر است. این ماده می‌گوید خیر، مگر در دو دسته استثنا: موارد باب چهارم این قانون، یا مواردی که قوانین دیگر قابل نقض یا تجدیدنظر بودن را مقرر کرده باشند.

سؤالات پرتکرار

آیا هر رأی دادگاه قطعی است؟

بر اساس این ماده، اصل بر قطعی بودن آرای دادگاه‌ها است؛ مگر در موارد باب چهارم این قانون یا مواردی که قانون دیگری نقض یا تجدیدنظر را مجاز کرده باشد.

اگر موردی در باب چهارم این قانون نباشد و قانون دیگری هم اجازه تجدیدنظر نداده باشد، چه می‌شود؟

طبق همین متن، رأی قطعی است و این ماده راهی برای نقض یا تجدیدنظر پیش‌بینی نکرده است.

منظور از «باب چهارم این قانون» چیست؟

این ماده فقط به باب چهارم همین قانون ارجاع داده است؛ محتوای آن باب در همین متن نیامده و این ماده توضیحی درباره آن نمی‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←