ماده ۳۷۴ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در مواردی که دعوا ناشی از قرارداد باشد، چنانچه به مفاد صریح سند یا قانون یا آیین‌نامه مربوط به آن قرارداد معنای دیگری غیر از معنای مورد نظر دادگاه صادرکننده رای داده شود، رای صادره در آن خصوص نقض میگردد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یکی از مواردی را بیان می‌کند که می‌توان رأی دادگاه را در مرحلهٔ فرجام‌خواهی نقض کرد. شرط اول این است که دعوا ناشی از یک قرارداد باشد؛ یعنی اختلاف برخاسته از یک قرارداد باشد، نه هر دعوای دیگری.

در چنین حالتی، اگر دادگاه صادرکنندهٔ رأی از مفاد صریح و روشن سند (قرارداد)، یا از متن قانون، یا از آیین‌نامهٔ مرتبط با آن قرارداد، معنایی غیر از معنای واقعی و آشکار آن‌ها برداشت کرده باشد، آن رأی نقض می‌شود. به زبان ساده: دادگاه حق ندارد از یک عبارت روشن و صریح، معنایی خلاف ظاهر آن بفهمد.

این ماده فقط حکم کلی را بیان می‌کند و به جزئیات بیشتر (مثل مرجع رسیدگی یا تشریفات) نمی‌پردازد؛ اگر بخشی از متن برایتان روشن نیست، همان ابهام را باید پذیرفت.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی و مریم قراردادی نوشته‌اند که در آن صریحاً آمده مبلغ پرداختی ماهانه است، اما دادگاه در رأی خود آن را سالانه حساب کرده است. به استناد این ماده، رأی به دلیل برداشت خلاف معنای صریح سند قابل نقض است.
فرض کنید در قراردادی آیین‌نامهٔ خاصی ذکر شده و آن آیین‌نامه معنای مشخصی برای یک اصطلاح دارد، ولی دادگاه معنای دیگری به آن اصطلاح داده است. در این صورت هم این ماده می‌تواند مبنای نقض رأی باشد.

سؤالات پرتکرار

این ماده چه زمانی به کار می‌آید؟

وقتی دعوا ناشی از قرارداد باشد و دادگاه از مفاد صریح سند، قانون یا آیین‌نامهٔ مربوط به آن قرارداد معنایی غیر از معنای واقعی‌اش برداشت کرده باشد.

نتیجهٔ اعمال این ماده چیست؟

بر اساس همین متن، رأی صادره در آن خصوص نقض می‌گردد.

آیا این ماده در همهٔ دعواها کاربرد دارد؟

خیر؛ متن ماده صریحاً می‌گوید در مواردی که دعوا ناشی از قرارداد باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←