ماده ۳۶۷ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

آرای دادگاه‌های بدوی که به علت عدم درخواست تجدیدنظر قطعیت یافته قابل فرجام‌خواهی نیست مگر در موارد زیر: الف- احکام: ۱- احکامی که خواسته آن بیش از مبلغ بیست میلیون (۲۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال باشد. ۲- احکام راجع به اصل نکاح و فسخ آن، طلاق، نسب، حجر، وقف، ثلث، حبس و تولیت. ب- قرارهای زیر مشروط به اینکه اصل حکم راجع به آن‌ها قابل رسیدگی فرجامی باشد. ۱- قرار ابطال یا رد دادخواست که از دادگاه صادر شده باشد. ۲- قرار سقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین دعوا.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر حکم دادگاه بدوی به دلیل اینکه کسی درخواست تجدیدنظر نکرده قطعی شده باشد، در حالت عادی نمی‌توان برای آن فرجام‌خواهی کرد؛ اما در چند مورد استثنا می‌توان فرجام‌خواهی کرد.

استثناها شامل احکامی است که خواسته آن بیش از بیست میلیون (20/000/000) ریال باشد، و احکامی که درباره اصل نکاح و فسخ آن، طلاق، نسب، حجر، وقف، ثلث، حبس و تولیت باشد. همچنین قرارهای ابطال یا رد دادخواست که از دادگاه صادر شده، و قرار سقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین، در صورتی قابل فرجام‌خواهی هستند که اصل حکم راجع به آن‌ها قابل رسیدگی فرجامی باشد.

این متن تبصره‌ای ندارد و اگر بخشی از آن مبهم است، همین متن به تنهایی توضیح بیشتری نداده است.

مصادیق واقعی

علی در دادگاه بدوی حکم می‌گیرد که طرف مقابل باید ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال به او بپردازد. چون علی درخواست تجدیدنظر نکرده، حکم قطعی می‌شود. طبق بند الف-۱ این ماده، چون خواسته بیش از بیست میلیون ریال است، علی می‌تواند درخواست فرجام‌خواهی کند.
مریم حکم طلاق می‌گیرد و درخواست تجدیدنظر نمی‌کند و حکم قطعی می‌شود. طبق بند الف-۲ این ماده، حکم راجع به طلاق قابل فرجام‌خواهی است.

سؤالات پرتکرار

اگر حکم دادگاه بدوی به خاطر عدم درخواست تجدیدنظر قطعی شده باشد، چه زمانی می‌توان فرجام‌خواهی کرد؟

فقط در مواردی که این ماده گفته است: احکام با خواسته بیش از بیست میلیون (20/000/000) ریال، احکام راجع به اصل نکاح و فسخ آن، طلاق، نسب، حجر، وقف، ثلث، حبس و تولیت، و قرارهای ابطال یا رد دادخواست و سقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین، مشروط به اینکه اصل حکم راجع به آن‌ها قابل رسیدگی فرجامی باشد.

آیا قرار ابطال یا رد دادخواست قابل فرجام‌خواهی است؟

بله، طبق بند ب-۱ این ماده، در صورتی که اصل حکم راجع به آن قابل رسیدگی فرجامی باشد.

منظور از خواسته بیش از بیست میلیون ریال چیست؟

یعنی مبلغی که در دادخواست به عنوان خواسته مطرح شده بیش از بیست میلیون (20/000/000) ریال باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۳۶۷ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک