ماده ۳۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

آراء دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور حقوقی قطعی است، مگر در مواردی که طبق قانون قابل درخواست تجدیدنظر باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعدهٔ کلی می‌گوید: رأیی که دادگاه‌های عمومی و انقلاب در دعواهای حقوقی (نه کیفری) صادر می‌کنند، در اصل «قطعی» است؛ یعنی به‌خودی‌خود نمی‌توان آن را دوباره در مرجع بالاتر به چالش کشید.

اما این قاعده یک استثنا دارد: اگر قانون برای آن مورد خاص، امکان «درخواست تجدیدنظر» را پیش‌بینی کرده باشد، آن رأی قطعی نیست و می‌توان درخواست تجدیدنظر داد.

این ماده خودش مشخص نمی‌کند کدام رأی‌ها قابل تجدیدنظرند و فقط به «طبق قانون» ارجاع می‌دهد؛ یعنی فهرست آن موارد در همین متن نیامده است.

مصادیق واقعی

علی در یک دعوای حقوقی در دادگاه عمومی رأی گرفت. بر اساس این ماده، آن رأی قطعی است و او یا طرف مقابل فقط در صورتی می‌توانند درخواست تجدیدنظر کنند که قانون برای آن نوع رأی چنین اجازه‌ای داده باشد.
مریم در یک پروندهٔ حقوقی در دادگاه انقلاب رأی صادر شد. طبق این ماده، اصل بر قطعی بودن آن رأی است، مگر اینکه قانون آن را در زمرهٔ موارد قابل درخواست تجدیدنظر قرار داده باشد.

سؤالات پرتکرار

یعنی هر رأی دادگاه در دعوای حقوقی را نمی‌شود تجدیدنظر کرد؟

در اصل همین‌طور است؛ متن می‌گوید این رأی‌ها قطعی‌اند، مگر در مواردی که طبق قانون بتوان درخواست تجدیدنظر کرد.

چه کسی تعیین می‌کند کدام رأی قابل تجدیدنظر است؟

خود این ماده فهرستی نداده و فقط گفته «طبق قانون»؛ یعنی تعیین آن موارد به عهدهٔ قانون است.

آیا این ماده دربارهٔ پرونده‌های کیفری هم حرف می‌زند؟

نه؛ متن فقط از آرای دادگاه‌های عمومی و انقلاب «در امور حقوقی» صحبت می‌کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۳۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک