ماده ۲۹۰ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در هر موردی که رسیدگی به دلایلی از قبیل تحقیقات از مطلعین و گواهان یا معاینه محلی و یا هر اقدام دیگری که می‌بایست خارج از مقر دادگاه رسیدگی کننده به دعوا انجام گیرد و مباشرت دادگاه شرط نباشد، مرجع مذکور به دادگاه صلاحیتدار محل نیابت می دهد تا حسب مورد اقدام لازم معمول و نتیجه را طی صورت مجلس به دادگاه نیابت دهنده ارسال نماید. اقدامات مذکور در صورتی معتبر خواهد بود که مورد وثوق دادگاه باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره «نیابت قضایی» در دادرسی مدنی است. می‌گوید اگر لازم باشد به دلایلی مثل تحقیق از مطلعان و گواهان، معاینه محلی یا هر اقدام دیگری رسیدگی شود، ولی این کار باید خارج از محل دادگاهی که به دعوا رسیدگی می‌کند انجام شود و مباشرت خود دادگاه هم شرط نباشد، آن دادگاه می‌تواند به دادگاه صلاحیتدار همان محل نیابت بدهد.

دادگاهی که نیابت می‌گیرد باید اقدام لازم را انجام دهد و نتیجه را با صورت مجلس برای دادگاه نیابت‌دهنده بفرستد. بر اساس متن، این اقدامات وقتی معتبر است که مورد وثوق دادگاه باشد.

مصادیق واقعی

علی در تهران دعوایی مطرح کرده و می‌خواهد از شاهی که در اصفهان است تحقیق شود. چون مباشرت دادگاه تهران شرط نیست، دادگاه تهران به دادگاه صلاحیتدار اصفهان نیابت می‌دهد تا از شاهد تحقیق کند و نتیجه را با صورت مجلس بفرستد.
در یک دعوا لازم است معاینه محلی در شهر دیگری انجام شود. دادگاه رسیدگی‌کننده به دادگاه صلاحیتدار آن محل نیابت می‌دهد تا اقدام لازم را انجام دهد و صورت مجلس را ارسال کند.

سؤالات پرتکرار

اگر شاهد یا مطلع در شهر دیگری باشد، دادگاه چه می‌کند؟

اگر مباشرت دادگاه شرط نباشد، دادگاه رسیدگی‌کننده می‌تواند به دادگاه صلاحیتدار محل نیابت بدهد تا تحقیق لازم را انجام دهد و نتیجه را با صورت مجلس بفرستد.

آیا دادگاه اصلی همیشه باید خودش این کارها را انجام دهد؟

نه بر اساس این متن؛ در مواردی که رسیدگی به آن دلایل باید خارج از مقر دادگاه رسیدگی‌کننده انجام شود و مباشرت دادگاه شرط نباشد، می‌تواند نیابت بدهد.

اقداماتی که دادگاه نیابت‌گیرنده انجام می‌دهد چه زمانی معتبر است؟

بر اساس این متن، این اقدامات در صورتی معتبر است که مورد وثوق دادگاه باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←