ماده ۲۱۷ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اظهار تردید یا انکار نسبت به دلایل و اسناد ارائه شده حتی‌الامکان باید تا اولین جلسه دادرسی به عمل آید و چنانچه در جلسه دادرسی منکر شود و یا نسبت به صحت و سقم آن سکوت نماید حسب مورد آثار انکار و سکوت بر او مترتب خواهد شد. در مواردی که رای دادگاه بدون دفاع خوانده صادر می‌شود، خوانده ضمن واخواهی از آن، انکار یا تردید خود را به دادگاه اعلام می دارد. نسبت به مدارکی که در مرحله واخواهی مورد استناد واقع می‌شود نیز اظهار تردید یا انکار باید تا اولین جلسه دادرسی به عمل آید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ زمانی است که یک طرف دعوای مدنی می‌خواهد به سند یا دلیل ارائه‌شده از سوی طرف دیگر اعتراض کند. بر اساس این متن، او باید تا حد امکان این اعتراض را در اولین جلسهٔ رسیدگی مطرح کند؛ یعنی همان جلسه‌ای که برای اولین بار پرونده بررسی می‌شود. اعتراض می‌تواند از نوع «تردید» (زیر سؤال بردن درستی سند) یا «انکار» (قول به اینکه سند متعلق به او نیست یا از او صادر نشده) باشد.

اگر کسی در جلسهٔ دادرسی انکار کند یا دربارهٔ صحت و سقم سند سکوت کند، متن می‌گوید آثار انکار و سکوت، بسته به مورد، بر خود او بار می‌شود؛ یعنی نمی‌تواند بعداً بگوید فرصت اعتراض نداشتم. پس سکوت هم بی‌اثر نیست و پیامد دارد.

در یک حالت خاص هم حکم روشنی آمده است: اگر دادگاه بدون اینکه خوانده از خود دفاع کند رأی داده باشد، خوانده باید همراه با «واخواهی» از آن رأی، انکار یا تردید خود را به دادگاه اعلام کند. همچنین نسبت به مدارکی که در مرحلهٔ واخواهی به آن استناد می‌شود، همان قاعده تکرار شده است: اظهار تردید یا انکار باید تا اولین جلسهٔ دادرسی انجام شود. این ماده به تبصره‌ای اشاره نکرده است.

مصادیق واقعی

علی در دادگاه علیه مریم اقامهٔ دعوا می‌کند و یک سند به عنوان دلیل ارائه می‌دهد. مریم اگر می‌خواهد بگوید این سند را قبول ندارد یا در درستی آن شک دارد، باید این مطلب را تا اولین جلسهٔ دادرسی مطرح کند؛ اگر در همان جلسه سکوت کند، بر اساس این متن آثار سکوت بر او بار می‌شود.
فرض کنید دادگاه بدون دفاع مریم رأی به زیان او صادر کرده است. مریم همراه با واخواهی از آن رأی، انکار یا تردید خود را دربارهٔ اسناد اعلام می‌کند. اگر در مرحلهٔ واخواهی مدارک جدیدی به آن استناد شود، تردید یا انکار نسبت به آنها هم باید تا اولین جلسهٔ دادرسی صورت گیرد.

سؤالات پرتکرار

تا چه زمانی می‌توانم به سندی که طرف مقابل ارائه کرده اعتراض کنم؟

بر اساس این متن، اظهار تردید یا انکار نسبت به دلایل و اسناد باید حتی‌الامکان تا اولین جلسهٔ دادرسی انجام شود.

اگر در جلسهٔ دادرسی راجع به سند طرف مقابل چیزی نگویم و سکوت کنم، چه می‌شود؟

این متن می‌گوید اگر منکر شود یا نسبت به صحت و سقم آن سکوت کند، حسب مورد آثار انکار و سکوت بر او مترتب خواهد شد؛ یعنی سکوت هم بدون پیامد نیست.

اگر دادگاه بدون دفاع من رأی داده باشد، اعتراضم به اسناد را کجا مطرح کنم؟

طبق این متن، خوانده ضمن واخواهی از آن رأی، انکار یا تردید خود را به دادگاه اعلام می‌دارد؛ و نسبت به مدارکی که در مرحلهٔ واخواهی مورد استناد واقع می‌شود نیز اظهار تردید یا انکار باید تا اولین جلسهٔ دادرسی به عمل آید.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۲۱۷ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک