ماده ۲۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه سند معینی که مدرک ادعا یا اظهار یکی از طرفین است نزد طرف دیگر باشد، به درخواست طرف، باید آن سند ابراز شود. هرگاه طرف مقابل به وجود سند نزد خود اعتراف کند ولی از ابراز آن امتناع نماید، دادگاه می‌تواند آن را از جمله قراین مثبته بداند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

بر اساس این ماده، اگر سند مشخصی که مدرک ادعا یا اظهار یکی از طرف‌های دعوا است نزد طرف دیگر باشد، به درخواست همان طرف، طرف مقابل باید آن سند را ابراز کند.

اگر طرف مقابل قبول کند که سند نزد اوست ولی از نشان دادن آن خودداری کند، دادگاه می‌تواند این امتناع را از جمله قراین مثبته بداند. «قراین مثبته» یعنی نشانه‌هایی که می‌توانند به اثبات ادعا کمک کنند.

این ماده نگفته است که دادگاه در این حالت الزاماً به نفع درخواست‌کننده حکم می‌دهد؛ فقط گفته شده دادگاه «می‌تواند» امتناع را از جمله قراین مثبته به حساب آورد.

مصادیق واقعی

علی در یک دعوای مدنی می‌گوید سندی وجود دارد که ادعای او را ثابت می‌کند و آن سند نزد مریم است. علی درخواست می‌کند مریم آن سند را ابراز کند. مریم می‌گوید سند نزد من است اما آن را نشان نمی‌دهد. دادگاه می‌تواند این امتناع را از جمله قراین مثبته بداند.
مریم در دعوا به سندی استناد می‌کند که به گفته او نزد علی است. به درخواست مریم، علی باید آن سند را ابراز کند. اگر علی وجود سند نزد خود را قبول کند ولی از ابراز آن خودداری کند، دادگاه می‌تواند این رفتار را از نشانه‌های مؤثر در اثبات ادعا به حساب آورد.

سؤالات پرتکرار

اگر سندی که مدرک ادعای من است نزد طرف مقابل باشد، چه کاری می‌توانم انجام دهم؟

بر اساس این ماده، به درخواست شما باید آن سند ابراز شود.

اگر طرف مقابل بگوید سند نزد من است ولی آن را نشان ندهد، چه اتفاقی می‌افتد؟

دادگاه می‌تواند این امتناع را از جمله قراین مثبته بداند.

آیا دادگاه حتماً باید امتناع طرف مقابل را به نفع من در نظر بگیرد؟

متن ماده می‌گوید دادگاه «می‌تواند» آن را از جمله قراین مثبته بداند؛ پس به‌صورت اختیاری بیان شده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←