ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هیچ دادگاهی نمی‌تواند به دعوایی رسیدگی کند مگر اینکه شخص یا اشخاص ذی‌نفع یا وکیل یا قائم‌مقام یا نماینده قانونی آنان رسیدگی به دعوا را برابر قانون درخواست نموده باشند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید دادگاه خودش به‌طور خودکار وارد رسیدگی به یک دعوا نمی‌شود. رسیدگی فقط وقتی ممکن است که یک نفر «ذی‌نفع» (یعنی کسی که از نتیجهٔ دعوا نفع یا تأثیر مستقیم می‌بیند) یا کسانی که از طرف او حق اقدام دارند، رسیدگی را طبق قانون درخواست کرده باشند.

کسانی که می‌توانند این درخواست را بدهند عبارت‌اند از: خودِ شخص یا اشخاص ذی‌نفع، یا «وکیل» آن‌ها، یا «قائم‌مقام» (کسی که به جای شخص اصلی قرار می‌گیرد)، یا «نمایندهٔ قانونی» آن‌ها. این درخواست هم باید «برابر قانون» انجام شده باشد؛ متن توضیح نداده که دقیقاً چگونه، فقط شرط کرده که مطابق قانون باشد.

مصادیق واقعی

علی از مریم طلبی دارد، اما تا وقتی علی (یا وکیل/نمایندهٔ قانونی/قائم‌مقام او) رسیدگی را طبق قانون از دادگاه درخواست نکند، دادگاه نمی‌تواند خودش رسیدگی را شروع کند.
اگر موضوعی دربارهٔ حق یک نفر مطرح باشد، شخصی که ذی‌نفع نیست نمی‌تواند باعث رسیدگی دادگاه شود؛ باید خودِ ذی‌نفع یا کسانی که از طرف او حق اقدام دارند درخواست بدهند.

سؤالات پرتکرار

آیا دادگاه می‌تواند بدون اینکه کسی درخواست بدهد به یک دعوا رسیدگی کند؟

طبق این ماده، خیر؛ مگر اینکه شخص یا اشخاص ذی‌نفع یا وکیل یا قائم‌مقام یا نمایندهٔ قانونی آن‌ها رسیدگی را برابر قانون درخواست کرده باشند.

چه کسانی می‌توانند از دادگاه بخواهند به دعوا رسیدگی کند؟

شخص یا اشخاص ذی‌نفع، یا وکیل آن‌ها، یا قائم‌مقام آن‌ها، یا نمایندهٔ قانونی آن‌ها؛ به شرط اینکه درخواست برابر قانون باشد.

منظور از «برابر قانون درخواست نموده باشند» چیست؟

این ماده فقط می‌گوید درخواست باید مطابق قانون انجام شود، اما در همین متن توضیح نداده که شکل و مراحل دقیق این درخواست چیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←