ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر کس می‌تواند قبل از تقدیم دادخواست، حق خود را به وسیله اظهارنامه از دیگری مطالبه نماید، مشروط بر اینکه موعد مطالبه رسیده باشد. به طور کلی هر کس حق دارد اظهاراتی را که راجع به معاملات و تعهدات خود با دیگری است و بخواهد به طور رسمی به وی برساند ضمن اظهارنامه به طرف ابلاغ نماید. اظهارنامه توسط اداره ثبت اسناد و املاک کشور یا دفاتر دادگاه‌ها ابلاغ می‌شود.

تبصره

اداره ثبت اسناد و دفتر دادگاه‌ها می‌توانند از ابلاغ اظهارنامه‌هایی که حاوی مطالب خلاف اخلاق و خارج از نزاکت باشد خودداری نمایند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید هر کسی می‌تواند پیش از آنکه دادخواست بدهد، حق خود را از دیگری با «اظهارنامه» مطالبه کند؛ اما به یک شرط: زمان سررسید آن طلب رسیده باشد. به‌طور کلی هم هر کس حق دارد مطالب و اظهارات خود را دربارهٔ معاملات و تعهداتش با طرف مقابل، به شکل رسمی و از طریق اظهارنامه به او برساند.

نکتهٔ مهم این است که اظهارنامه توسط اداره ثبت اسناد و املاک کشور یا دفترهای دادگاه‌ها ابلاغ می‌شود؛ یعنی خودِ فرستنده آن را به طرف مقابل نمی‌رساند.

تبصره هم می‌گوید اداره ثبت اسناد و دفتر دادگاه‌ها می‌توانند از ابلاغ اظهارنامه‌هایی که حاوی مطالب خلاف اخلاق و خارج از نزاکت است، خودداری کنند. متن دربارهٔ اینکه این خودداری چگونه بررسی می‌شود یا چه اثری دارد چیزی نگفته و در این حد مبهم است.

مصادیق واقعی

علی از مریم مبلغی طلب دارد و زمان پرداخت آن گذشته است. علی پیش از رفتن به دادگاه، با تنظیم اظهارنامه‌ای طلب خود را از مریم مطالبه می‌کند و این اظهارنامه از طریق اداره ثبت اسناد و املاک به مریم ابلاغ می‌شود.
مریم می‌خواهد به‌طور رسمی به علی اطلاع دهد که دربارهٔ معامله‌ای که با او داشته توضیحی دارد. او این توضیح را در قالب اظهارنامه به علی ابلاغ می‌کند.

سؤالات پرتکرار

می‌توانم اظهارنامه را پیش از آنکه طلبم سررسید شود بفرستم؟

این ماده برای مطالبهٔ حق با اظهارنامه پیش از تقدیم دادخواست، یک شرط گذاشته است: اینکه موعد مطالبه رسیده باشد.

چه کسی اظهارنامه را به طرف مقابل می‌رساند؟

بر اساس این ماده، اظهارنامه توسط اداره ثبت اسناد و املاک کشور یا دفاتر دادگاه‌ها ابلاغ می‌شود.

اگر محتوای اظهارنامه توهین‌آمیز یا غیراخلاقی باشد چه می‌شود؟

طبق تبصرهٔ این ماده، اداره ثبت اسناد و دفتر دادگاه‌ها می‌توانند از ابلاغ اظهارنامه‌هایی که حاوی مطالب خلاف اخلاق و خارج از نزاکت است خودداری کنند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←