ماده ۱۴۲ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دعوای متقابل به موجب دادخواست اقامه می‌شود، لیکن دعاوی تهاتر، صلح، فسخ، رد خواسته و امثال آن که برای دفاع از دعوای اصلی اظهار می‌شود، دعوای متقابل محسوب نمی‌شود و نیاز به تقدیم دادخواست جداگانه ندارد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «دعوای متقابل» است و دو نکته را بیان می‌کند. نکتهٔ اول اینکه دعوای متقابل باید با «دادخواست» اقامه شود؛ دادخواست یعنی همان برگهٔ رسمی که فرد برای طرح دعوا به دادگاه می‌دهد.

نکتهٔ دوم اینکه برخی دفاع‌ها مثل تهاتر، صلح، فسخ، رد خواسته و مواردی شبیه این‌ها، اگر فقط برای دفاع از دعوای اصلی (دعوایی که علیه شخص مطرح شده) اظهار شوند، دعوای متقابل حساب نمی‌شوند و لازم نیست برای آن‌ها دادخواست جداگانه‌ای داده شود.

معیاری که در متن آمده این است که این موارد «برای دفاع از دعوای اصلی اظهار می‌شود». متن قانون فقط چند مثال آورده و عبارت «و امثال آن» را به کار برده؛ بنابراین مصادیق دقیق این عبارت در خود متن روشن نشده و ممکن است در عمل ابهام داشته باشد.

مصادیق واقعی

علی علیه مریم دعوایی مطرح کرده است. مریم در پاسخ می‌گوید طلبی که علی از او خواسته، با طلبی که خودش از علی دارد تهاتر شده است. بر اساس این ماده، این اظهار او برای دفاع از دعوای اصلی است و دعوای متقابل محسوب نمی‌شود و نیازی به تقدیم دادخواست جداگانه ندارد.
علی علیه مریم دعوایی مطرح کرده است. مریم در دفاع می‌گوید قرارداد میان آن‌ها فسخ شده است. این دفاع نیز طبق همین ماده از مواردی است که برای دفاع از دعوای اصلی اظهار می‌شود و دعوای متقابل به حساب نمی‌آید و دادخواست جداگانه لازم ندارد.

سؤالات پرتکرار

دعوای متقابل چگونه اقامه می‌شود؟

طبق این ماده، دعوای متقابل به موجب دادخواست اقامه می‌شود.

اگر در پاسخ به دعوای اصلی بگویم طلبش با طلب من تهاتر شده، باید دادخواست جداگانه بدهم؟

نه؛ بر اساس این ماده، تهاتر از مواردی است که برای دفاع از دعوای اصلی اظهار می‌شود، دعوای متقابل محسوب نمی‌شود و نیاز به تقدیم دادخواست جداگانه ندارد.

از کجا بفهمم ادعای من هم مثل تهاتر و فسخ است و دادخواست جداگانه لازم ندارد؟

متن این ماده فقط تهاتر، صلح، فسخ، رد خواسته و «امثال آن» را نام برده و معیار را این قرار داده که آن ادعا «برای دفاع از دعوای اصلی اظهار» شود. تعیین دقیق مصادیق دیگر در خود این متن روشن نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۱۴۲ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک