ماده ۱۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در کلیه دعاوی مدنی اعم از دعاوی اصلی یا طاری و درخواست‌های مربوط به امور حسبی به استثنای مواردی که قانون امور حسبی مراجعه به دادگاه را مقرر داشته است، خوانده می‌تواند برای تادیه خسارات ناشی از هزینه دادرسی و حق‌الوکاله که ممکن است خواهان محکوم شود از دادگاه تقاضای تامین نماید. دادگاه در صورتی که تقاضای مزبور را با توجه به نوع و وضع دعوا و سایر جهات موجه بداند، قرار تامین صادر می‌نماید و تا وقتی که خواهان تامین ندهد، دادرسی متوقف خواهد ماند و در صورتی که مدت مقرر در قرار دادگاه برای دادن تامین منقضی شود و خواهان تامین ندهد به درخواست خوانده قرار رد دادخواست خواهان صادر می‌شود.

تبصره

چنانچه بر دادگاه محرز شود که منظور از اقامه دعوا تاخیر در انجام تعهد یا ایذای طرف یا غرض ورزی بوده، دادگاه مکلف است در ضمن صدور حکم یا قرار، خواهان را به تادیه سه برابر هزینه دادرسی به نفع دولت محکوم نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به خواندهٔ دعوا اجازه می‌دهد در دعاوی مدنی، چه دعوای اصلی و چه دعوای طاری، و در درخواست‌های مربوط به امور حسبی، جز مواردی که قانون امور حسبی مراجعه به دادگاه را مقرر کرده است، از دادگاه بخواهد برای پرداخت خسارات ناشی از هزینه دادرسی و حق‌الوکاله‌ای که ممکن است خواهان به آن محکوم شود، تامین بگیرد. دادگاه اگر با توجه به نوع و وضع دعوا و دیگر جهات، این تقاضا را موجه بداند، قرار تامین صادر می‌کند.

تا وقتی خواهان تامین ندهد، دادرسی متوقف می‌ماند. اگر مدتی که دادگاه در قرار برای دادن تامین تعیین کرده بگذرد و خواهان تامین ندهد، به درخواست خوانده قرار رد دادخواست خواهان صادر می‌شود.

در تبصره آمده اگر برای دادگاه محرز شود که هدف از اقامه دعوا، تاخیر در انجام تعهد یا اذیت طرف یا غرض‌ورزی بوده است، دادگاه مکلف است هنگام صدور حکم یا قرار، خواهان را به پرداخت سه برابر هزینه دادرسی به نفع دولت محکوم کند.

مصادیق واقعی

علی علیه مریم دعوایی مدنی مطرح می‌کند. مریم که خوانده است از دادگاه می‌خواهد برای هزینه دادرسی و حق‌الوکاله‌ای که ممکن است علی به پرداخت آن محکوم شود، تامین گرفته شود. دادگاه پس از بررسی، قرار تامین صادر می‌کند و تا علی تامین ندهد، دادرسی متوقف می‌ماند.
اگر برای دادگاه محرز شود که علی دعوا را فقط برای اذیت مریم یا تاخیر در انجام تعهد مطرح کرده است، در همان حکم یا قرار او را به پرداخت سه برابر هزینه دادرسی به نفع دولت محکوم می‌کند.

سؤالات پرتکرار

خوانده می‌تواند از دادگاه چه تضمینی بخواهد؟

می‌تواند برای تادیه خسارات ناشی از هزینه دادرسی و حق‌الوکاله‌ای که ممکن است خواهان محکوم شود، تقاضای تامین کند.

اگر دادگاه قرار تامین بدهد ولی خواهان تامین نکند، چه می‌شود؟

تا وقتی خواهان تامین ندهد دادرسی متوقف می‌ماند؛ اگر مدت مقرر در قرار تمام شود و باز هم تامین ندهد، به درخواست خوانده قرار رد دادخواست خواهان صادر می‌شود.

اگر دادگاه بفهمد دعوا برای اذیت یا غرض‌ورزی یا تاخیر بوده، چه حکمی می‌دهد؟

در ضمن صدور حکم یا قرار، خواهان را به تادیه سه برابر هزینه دادرسی به نفع دولت محکوم می‌کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۱۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک