ماده ۱۴۹ آیین‌ نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرائی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه در سند وثیقه سلب حق انتقال منافع از متعهد شده باشد، تخلف متعهد مانع تخلیه وثیقه به نفع برنده در مزایده نخواهد بود و لو آنکه ثالث به موجب سند رسمی در تاریخ موخر وثیقه را اجاره گرفته باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره ملکی است که به عنوان وثیقه (ضمانت) یک بدهی داده شده است. اگر در سند وثیقه شرط شده باشد که متعهد (کسی که ملک را وثیقه گذاشته) حق ندارد منافع ملک را به دیگری منتقل کند — یعنی مثلاً حق ندارد آن را اجاره بدهد — و او با این حال این کار را بکند، این تخلف باعث نمی‌شود که ملک از خریدار برندهٔ مزایده گرفته شود.

به زبان ساده‌تر: ملک وثیقه‌شده باید به نفع کسی که در مزایده آن را خریده تخلیه شود، حتی اگر شخص سومی آن ملک را اجاره کرده باشد. این حکم حتی در صورتی هم برقرار است که آن شخص سوم اجاره‌نامهٔ رسمی داشته باشد و تاریخ آن اجاره‌نامه بعد از تاریخ وثیقه باشد.

نکته: این متن فقط یک حکم کلی را بیان می‌کند و به مادهٔ دیگری ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

علی ملک خود را نزد طلبکارش وثیقه می‌گذارد و در سند وثیقه شرط می‌شود که علی حق اجاره دادن ملک را ندارد. علی این شرط را نادیده می‌گیرد و ملک را به مریم اجاره می‌دهد. اگر ملک در مزایده فروخته شود، خریدار می‌تواند ملک را تخلیه کند.
مریم بعد از تنظیم سند وثیقه، همان ملک را با یک اجاره‌نامهٔ رسمی اجاره می‌کند. با این حال، اجاره‌نامهٔ رسمی و تاریخ دیرترِ آن مانع تخلیه ملک به نفع برندهٔ مزایده نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر بدهکار ملکی را که وثیقه گذاشته اجاره بدهد، آیا این کار جلوی تخلیه ملک را می‌گیرد؟

نه. بر اساس این ماده، تخلف متعهد مانع تخلیه وثیقه به نفع برندهٔ مزایده نمی‌شود.

اگر مستأجر اجاره‌نامهٔ رسمی داشته باشد و بعد از تاریخ وثیقه اجاره کرده باشد، چه می‌شود؟

طبق همین متن، حتی اگر ثالث به موجب سند رسمی در تاریخ موخر ملک را اجاره گرفته باشد، باز هم مانع تخلیه وثیقه به نفع برندهٔ مزایده نیست.

این ماده دربارهٔ چه شرطی در سند وثیقه صحبت می‌کند؟

دربارهٔ شرطی که به موجب آن حق انتقال منافع از متعهد سلب شده باشد؛ یعنی متعهد حق نداشته باشد منافع ملک را به دیگری منتقل کند.

مشاهدهٔ متن کامل آیین‌ نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرائی ←
ماده ۱۴۹ آیین‌ نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرائی — لویادسک