این ماده دربارهٔ حالتی است که برای یک ملک — کل آن یا بخشی از آن، یا دربارهٔ حدود و حقوق ارتفاقی آن — دو سند مالکیت متعارض (معارض) صادر شده باشد. وقتی هیئت نظارت چنین تعارضی را تشخیص دهد، تکلیف مشخص میشود: سند مالکیت «ثبت مقدم» (سندی که زودتر صادر شده) تا وقتی حکم نهایی دادگاه آن را باطل نکرده، معتبر شناخته میشود؛ و سند مالکیت «ثبت موخر» (سندی که بعدتر صادر شده) تا زمانی که حکم نهایی دادگاه بر صحت آن صادر نشده، در مورد تعارض، سند معارض به حساب میآید. ماده برای مفهوم «حقوق ارتفاقی» توضیحی نداده و فقط آن را به عنوان یکی از موارد تعارض ذکر کرده است.
ادارههای ثبت مکلفاند به محض اطلاع از صدور اسناد معارض، موضوع را کتباً به دفاتر اسناد رسمی همان حوزه ابلاغ کنند و گزارش را برای تصمیمگیری به هیئت نظارت بفرستند. اگر هیئت نظارت یا شورای عالی ثبت در رسیدگی مجدد، وقوع تعارض را مسلم بداند، ثبت محل موضوع را کتباً به دارنده سند معارض (ثبت موخر) ابلاغ میکند.
در ادامه ماده یک مهلت دو ماهه تعیین شده است: اگر دارنده سند معارض، با اخطاری که طبق مقررات آیین دادرسی مدنی به او ابلاغ شده، در مدت دو ماه از تاریخ ابلاغ به دادگاه محل وقوع ملک مراجعه نکند و گواهی طرح دعوا را به اداره ثبت محل تحویل ندهد و رسید نگیرد، و در مقابل دارنده سند مقدم گواهی عدم طرح دعوا را از مراجع صالح در همان مدت ارائه کند، اداره ثبت بطلان سند مالکیت معارض را نسبت به مورد تعارض در ستون ملاحظات ثبت ملک قید میکند و موضوع را به دارنده آن سند و دفاتر اسناد رسمی اعلام میکند. متن به مقررات آیین دادرسی مدنی و به مراجع صالحه ارجاع داده، ولی محتوای آن مقررات را بیان نکرده است؛ همچنین روشن نکرده که اگر اداره ثبت این اقدام را انجام ندهد چه میشود یا جزئیات دقیق این فرایند در رویه چگونه است.