ماده ۱۳۳ قانون کار

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

به منظور نظارت و مشارکت در اجرای مفاد مربوط به توزیع و مصرف در اصول چهل و سوم و چهل و چهارم قانون اساسی جمهوری‌اسلامی ایران، کارگران واحدهای تولیدی، صنفی، صنعتی، خدماتی و یا کشاورزی که مشمول قانون کار باشند، می‌توانند نسبت به ایجاد شرکتهای‌تعاونی مصرف (‌توزیع) کارگری اقدام نمایند. ‌تبصره - شرکتهای تعاونی مصرف (‌توزیع) کارگران می‌توانند نسبت به تاسیس کانون هماهنگی شرکتهای تعاونی مصرف کارگران استان اقدام‌نمایند و کانونهای هماهنگی تعاونیهای مصرف (‌توزیع) کارگران استانها می‌توانند نسبت به تشکیل کانون عالی هماهنگی تعاونیهای مصرف کارگران"‌اتحادیه مرکزی تعاونیهای مصرف (‌توزیع) کارگران - امکان" اقدام نمایند. ‌وزارتخانه‌های کار و امور اجتماعی و بازرگانی و همچنین وزارتخانه‌های صنعتی موظف هستند تا همکاری‌های لازم را با اتحادیه امکان به عمل آورند و‌اساسنامه شرکتهای تعاونی مذکور توسط وزارت کار و امور اجتماعی به ثبت خواهد رسید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به کارگران واحدهای تولیدی، صنفی، صنعتی، خدماتی یا کشاورزی که مشمول قانون کار هستند، اجازه می‌دهد برای نظارت و مشارکت در اجرای مفاد مربوط به توزیع و مصرف در اصول چهل و سوم و چهل و چهارم قانون اساسی، شرکت تعاونی مصرف (توزیع) کارگری تشکیل دهند. این ماده خودش محتوای آن دو اصل قانون اساسی را توضیح نداده و فقط به آن‌ها ارجاع داده است.

در تبصره آمده که این تعاونی‌های مصرف کارگری می‌توانند کانون هماهنگی تعاونی‌های مصرف کارگران استان را تأسیس کنند و کانون‌های استانی هم می‌توانند کانون عالی هماهنگی تعاونی‌های مصرف کارگران «اتحادیه مرکزی تعاونی‌های مصرف (توزیع) کارگران» را تشکیل دهند. در ادامه گفته شده وزارتخانه‌های کار و امور اجتماعی و بازرگانی و نیز وزارتخانه‌های صنعتی موظف‌اند همکاری‌های لازم را با این اتحادیه انجام دهند و اساسنامه این شرکت‌های تعاونی توسط وزارت کار و امور اجتماعی به ثبت می‌رسد.

نکته: در متن تبصره، نام‌گذاری‌ها کمی درهم‌آمیخته و مبهم است و به‌سختی می‌توان دقیقاً فهمید کدام عنوان به کدام نهاد اشاره دارد؛ بنابراین نمی‌توان با اطمینان گفت ساختار نهایی این زنجیره (تعاونی، کانون استانی، کانون عالی، اتحادیه مرکزی) به چه شکل است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در یک کارخانه مشمول قانون کار کار می‌کند؛ او و همکارانش می‌توانند بر پایه این ماده برای راه‌اندازی یک شرکت تعاونی مصرف کارگری اقدام کنند.
فرض کنید مریم عضو یک تعاونی مصرف کارگری در استان است؛ بر اساس تبصره، آن تعاونی می‌تواند برای تأسیس کانون هماهنگی تعاونی‌های مصرف کارگران آن استان اقدام کند.

سؤالات پرتکرار

چه کسانی می‌توانند شرکت تعاونی مصرف کارگری تشکیل دهند؟

بر اساس این ماده، کارگران واحدهای تولیدی، صنفی، صنعتی، خدماتی یا کشاورزی که مشمول قانون کار باشند.

آیا این تعاونی‌ها می‌توانند با هم نهاد مشترک بسازند؟

بله؛ بر اساس تبصره، تعاونی‌های مصرف کارگری می‌توانند کانون هماهنگی استانی تأسیس کنند و کانون‌های استانی نیز می‌توانند کانون عالی هماهنگی (اتحادیه مرکزی) تشکیل دهند؛ اما در متن، نام‌گذاری این بخش تا حدی مبهم است.

اساسنامه این شرکت‌های تعاونی توسط کدام نهاد ثبت می‌شود؟

طبق این ماده، اساسنامه این شرکت‌های تعاونی توسط وزارت کار و امور اجتماعی به ثبت می‌رسد.

تکلیف وزارتخانه‌ها در برابر این اتحادیه چیست؟

بر اساس متن، وزارتخانه‌های کار و امور اجتماعی و بازرگانی و همچنین وزارتخانه‌های صنعتی موظف‌اند همکاری‌های لازم را با اتحادیه انجام دهند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون کار ←
ماده ۱۳۳ قانون کار — لویادسک